Dromen dat je moet lachen

De grap is 's ochtends bijna altijd weg en het gevoel is er nog. Dat is meteen het bruikbaarste aan dit beeld. De droomtraditie leest lachen als ontlading en let daarbij vooral op wie er nog meer lachte, want meelachen met mensen en uitgelachen worden zijn in de uitleg twee volstrekt verschillende dromen, ook al vallen ze in het Nederlands onder hetzelfde werkwoord.

Wie er nog meer lachte

Gedeeld gelach is een van de weinige beelden waar de oude boeken geen slag om de arm bij houden. Het wordt gelezen als gemak, erbij horen en druk die van je af valt, en dromers worden er merkbaar vaker opgewekt van wakker dan ze gaan slapen. Uitgelachen worden krijgt een heel andere behandeling en wordt al eeuwen verbonden met blootstaan: de angst om voor gek te staan bij mensen van wie het oordeel gewicht heeft. De ruimte, de gezichten en de vraag of je die mensen kende doen er meer toe dan de grap zelf, die tegen de ochtend toch al vervlogen is.

Lachen om iets wat niet grappig was

Heel wat mensen melden dat ze lagen te lachen om iets wat helemaal niet grappig was, of dat ze niet meer konden stoppen. Uitleggers verbinden onbeheersbaar lachen met het gevoel emotioneel uit de pas te lopen met een situatie, het soort zenuwreactie dat op begrafenissen en in ziekenhuisgangen naar boven komt. Lachen op een plek waar het duidelijk niet hoort wordt langs dezelfde lijn gelezen. In geen van beide versies zit iets onheilspellends. De slaap haalt zijn signalen routineus door elkaar, en een verschil tussen wat er gebeurt en wat je erbij voelt hoort bij de gewone dingen die dromen doen.

Wakker worden van je eigen lach

Lachen gebeurt echt tijdens het slapen. Mensen maken zichzelf ermee wakker, partners horen het, en het is vaak genoeg vastgelegd om te zeggen dat het geluid zelf geen symbolische verklaring nodig heeft. Verder belooft dit beeld niets. De oude regel dat gelach in dromen zijn tegendeel aankondigt is bijgeloof en geen uitleg. Wat het wel kan doen is iets registreren over de week die erachter ligt. Wie wakker makkelijk lacht brengt een ander gewicht mee naar deze droom dan iemand voor wie lachen meestal betekende dat hij het mikpunt was, en die eigen geschiedenis verdient meer vertrouwen dan welke algemene betekenis ook.