Mee of tegen de stroom, helder of troebel, koud of warm: het water stuurt de hele lezing, en zwemmen zonder te hoeven ademen krijgt een eigen plek naast vliegdromen.
Het water is in deze dromen belangrijker dan de zwemmer. Wie erover vertelt begint bij de temperatuur, de kleur en de richting: warm of ijskoud, helder of ondoorzichtig, stil of juist tegen je in. Wat de armen en benen deden komt er meestal niet eens aan te pas. De uitleg volgt dat spoor en neemt zwemmen als je redden: het werk van boven blijven en vooruitkomen op een plek die je niets gratis geeft.
Richting is het eerste waar uitleggers naar vragen. Meezwemmen met een stroming wordt gelezen als omstandigheden die een deel van het werk overnemen, en dromers noemen dat vaak verontrustend makkelijk. Tegen de stroom in zwemmen is het standaardbeeld voor moeite die niets oplevert, en het wordt veel gemeld in lange periodes van onbeloond werk. Zijwaarts getrokken worden door iets wat je niet ziet hoort bij de beelden over invloed en niet bij die over hindernissen.
Helderheid telt net zo zwaar als beweging. Water waarin je de bodem ziet wordt uitgelegd als een situatie die je overziet. Donker of troebel water hoort bij het onbekende, en het ongemak in die verslagen gaat bijna altijd over wat eronder zou kunnen zitten en niet over het zwemmen zelf. Temperatuur wordt losser gelezen, al koppelen verschillende tradities koud water aan tegenzin en warm water aan bereidheid.
Een aparte en meestal prettige variant is zwemmen zonder te hoeven ademen, soms diep onder de oppervlakte. Die komt in de meeste verzamelingen naast vliegdromen te staan en krijgt een vergelijkbare uitleg: kunnen zonder de gebruikelijke grenzen. Niemand behandelt het als een uitspraak over wat iemand werkelijk kan.
Een wedstrijdzwemmer en iemand die het nooit heeft geleerd komen 's nachts totaal verschillend water tegen. Ook de plek doet mee: een verwarmd bad met banen is iets anders dan meren en zeeën waarvan je de bodem niet kent. Vaardigheid, of het ontbreken ervan, hoort bij het beeld voordat er ook maar betekenis aan wordt gehangen.


