Dromen over schrijven

Schrijven wordt in de uitlegtraditie gelezen als de wens iets vast te leggen: iets bewaard, begrepen of duurzaam genoeg gemaakt om het vergeten te overleven. Dat is een oude lezing en ze is bruikbaar, maar wie deze droom heeft gehad stelt bijna altijd eerst een andere vraag. Waarom kon ik niet lezen wat ik zojuist zelf had opgeschreven?

Woorden die van vorm veranderen

Voor die onleesbare bladzijde bestaat een verklaring waar geen symboliek aan te pas komt. Lezen is in dromen voor de meeste mensen berucht onstabiel. Woorden weigeren hun vorm te houden, ze veranderen bij een tweede blik, of blijken bij nader inzien onzin te zijn. Dat gebeurt zo consequent dat mensen die bewust dromen gedrukte tekst gebruiken als controle om na te gaan of ze slapen. Misdroeg jouw handschrift zich, dan beschrijf je iets wat een enorm aantal dromers ook beschrijft.

Dat schrapt de oudere uitleg niet, maar het hoort er wel voor te gaan. Het heeft weinig zin om naar een persoonlijke boodschap te zoeken in een eigenschap die vrijwel elk slapend brein deelt.

Een handtekening, een brief, een verscheurd vel

Zodra er inhoud is heeft de uitleg meer om mee te werken. Schrijven aan een bepaald persoon wordt gelezen als iets dat tegen die persoon onuitgesproken is gebleven. Een handtekening onder een document staat voor verbintenis, en de gespannen variant, tekenen zonder een woord gelezen te hebben, voor te snel gegeven instemming. Tekst die verscheurd of uitgewist wordt zodra ze verschijnt, wordt gelezen als ideeën die de dromer nog aan niemand durft toe te vertrouwen. Een brief die wel geschreven maar nooit verstuurd wordt, hoort in diezelfde hoek thuis.

Wie de hele dag met woorden werkt mag het grootste deel hiervan naast zich neerleggen. Voor een schrijver halverwege een manuscript, een student die in een scriptie is verdwenen of iemand die verzuipt in formulieren is dit geen symbool dat aankomt, maar een werkdag die na sluitingstijd doorloopt, precies zoals anderen dromen over de dienst die ze net hebben afgesloten.