Agaat hoort bij de veelzijdigste stenen die de natuur voortbrengt. Je vindt hem in rood, grijs, wit, blauw, bruin en groen, en die kleuren liggen meestal in de kenmerkende concentrische banden die de steen meteen herkenbaar maken. De laagjes zijn nu eens doorschijnend, dan weer bijna ondoorzichtig. Omdat agaat tamelijk hard is, laat hij zich goed slijpen en polijsten, en dat verklaart waarom hij al eeuwenlang in de sieradenkunst wordt gebruikt.
De naam gaat terug op de Siciliaanse rivier de Achates, waar de steen volgens de overlevering voor het eerst is opgeraapt. Agaat ontstaat in holtes van vulkanisch gesteente, die door kiezelzuurrijke oplossingen laagje voor laagje werden opgevuld. Van oudsher maakte men er zegelringen, kralensnoeren, schaaltjes en kleine beeldjes van; doordat de steen zo duurzaam is, gingen zulke stukken vaak generaties mee.
In de traditie van het werken met stenen geldt agaat als een aardse, bedaarde steen die eerder langzaam dan heftig zou inwerken. Oude bronnen raden aan hem dicht op de huid te dragen, bijvoorbeeld als armband of ring, omdat de werking dan het volst zou zijn. Elke variant, herkenbaar aan kleur en tekening, kreeg vroeger zijn eigen toepassing toebedeeld.
Eigenschappen van agaat
• Traditioneel gedragen als beschermsteen die de drager door lastige omstandigheden heen zou helpen.
• In het volksgeloof aanbevolen bij onrustig slapen en bij een trage spijsvertering.
• Volgens oude overleveringen helpt hij feiten nuchter te zien zoals ze werkelijk zijn.
• Er wordt aangenomen dat agaat een stevige, mannelijke energie draagt die met vitaliteit en lichaamskracht werd verbonden.
• Men gelooft dat hij warmte geeft aan gespannen delen van het lichaam en opgebouwde spanning laat wegzakken.
• In de steentraditie zou hij overtollige energie afvoeren, waardoor men hem in drukke periodes ter hand nam.
• Volgens overlevering maakt hij het makkelijker contact te leggen en je thuis te voelen in een nieuwe omgeving.
• Hij geldt als een steen van moed die zou steunen bij het overwinnen van angsten.
• Vroeger meende men dat agaat helder denken en logisch redeneren versterkt.
• In het volksgeloof werd hij in verband gebracht met een sterker gestel en een soepele lymfestroom.
• Er wordt gezegd dat hij een lage bloeddruk naar een gewoner niveau zou brengen.
• Eeuwenlang gedragen tegen het boze oog, omdat de opvallende tekening als eerste de blik zou vangen.
• Door zijn warme uitstraling zou hij helpen ook in mindere dagen de goede kant van gebeurtenissen te zien.
• Men gelooft dat kinderen met een agaat in hun zak rustiger blijven en minder snel ruzie zoeken.
• Van oudsher beschouwd als een steen van vreugde en innerlijke vrede.
Agaat staat symbool voor aards succes: de traditie schrijft hem bescherming toe en het terugbrengen van moed die opgebruikt raakte. Ondernemers droegen hem gewoonlijk onder de gordel, bijvoorbeeld in een broekzak, en als ring zou hij het zelfvertrouwen extra versterken. De steen spreekt vooral mensen aan die op zoek zijn naar rust, stevigheid en een gevoel van veiligheid in het dagelijks leven. De beschreven toepassingen komen uit overlevering en volksgeloof en vervangen geen medisch advies.
Hardheidsniveau: 6.5 - 7
Chemische structuur: SiO₂
Soortelijk gewicht: 2.60 - 2.64
Chakra's: Wortel, Sacraal, Hart
Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel en droog goed af. Zonlicht beschadigt hem niet.
Aquamarijn is een heldere edelsteen uit de berylfamilie en dankt zijn naam aan het Latijn voor zeewater. De kleur loopt van een diep zeeblauw tot een licht hemelsblauw met een groenige zweem, en die tint komt van kleine hoeveelheden ijzer in het kristal. Sommige exemplaren zijn glashelder, andere licht melkachtig. Van smaragd verschilt hij alleen in kleur, want beide zijn varianten van hetzelfde mineraal.
De steen wordt gewonnen in ongewoon grote, zuivere kristallen, vooral in Brazilië, Rusland, India, Nigeria en Pakistan. Geslepen siert aquamarijn ringen, hangers en oorbellen; ruwe kristallen worden thuis of op kantoor neergezet als sieraad op zich. Omdat het om een gewilde en prijzige steen gaat, circuleren er veel imitaties, dus loont het bij aankoop te letten op zuiverheid, doorzichtigheid en kleurverzadiging - juist die bepalen de waarde.
In de traditie van het werken met stenen geldt aquamarijn als de steen van kalmte en een helder hoofd. Men gelooft dat zijn koele, waterige uitstraling spanning tempert en het makkelijker maakt onder woorden te brengen wat je voelt. Gewoonlijk draagt men hem dicht bij het lichaam, aan een ketting ter hoogte van de keel, of houdt men hem bij nervositeit even in de hand.
Eigenschappen van aquamarijn
• Traditioneel aanbevolen bij klachten van de luchtwegen, zoals een schrale keel of een benauwd gevoel, en bij zorgen om de schildklier.
• Men gelooft dat hij een rustige spijsvertering ondersteunt.
• Volgens overlevering zou hij vasthoudend vocht en gezwollen plekken verzachten.
• Oude bronnen noemden hem bij het onderhouden van gezonde tanden en kaakbeenderen.
• Er wordt aangenomen dat hij zelfvertrouwen geeft en de moed om over gevoelens te praten.
• Hij geldt als een van de meest gewaardeerde stenen bij spanning, omdat het blauw kalmerend zou werken.
• In het volksgeloof versterkt hij de band tussen lichaam en verstand en scherpt hij de intuïtie.
• De traditie schrijft hem toe dat hij verlegenheid en moedeloosheid helpt doorbreken.
• Men zegt dat hij het gevoel geeft dat je werk zin heeft en voldoening geeft.
• Volgens oude verhalen droegen zeelieden hem mee als bescherming op reis over water.
• Er wordt geloofd dat hij bij een overvolle agenda helpt de hoofdzaken van de bijzaken te scheiden.
• In de steentraditie zou hij vastgelopen gesprekken weer op gang brengen.
• Volgens overlevering ondersteunt hij mensen die veel voor publiek spreken of lesgeven.
• Men gelooft dat hij ruzies in huis milder maakt en de sfeer opklaart.
• Vanouds beschouwd als een steen van eerlijkheid en heldere afspraken.
Aquamarijn staat voor rust, ruimte en oprechte woorden. De steen spreekt vooral mensen aan die veel praten voor hun werk, die snel gespannen raken of die na een drukke periode weer overzicht zoeken. Wie hem draagt, kiest volgens de traditie voor helderheid boven haast. De genoemde toepassingen horen bij volksgeloof en oude gebruiken en zijn geen vervanging voor medisch advies.
Hardheidsniveau: 7.5 - 8
Chemische structuur: Be₃Al₂Si₆O₁₈
Soortelijk gewicht: 2.68 - 2.74
Chakra's: Keel, Hart
Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel. Laat hem niet lang in de volle zon liggen, de kleur verbleekt.
Lapis lazuli is geen mineraal maar een gesteente, opgebouwd uit vooral lazuriet, met daarnaast calciet en pyriet. Het diepe koningsblauw komt van het lazuriet; de witte wolkjes zijn calciet en de gouden spikkels zijn pyriet, dat in het gesteente kleine glinsterende korrels vormt. Hoe egaler het blauw en hoe fijner de gouden spikkeling, hoe hoger de steen wordt aangeslagen.
De beroemdste vindplaats ligt in de bergen van Badachsjan in Afghanistan, waar al meer dan zesduizend jaar wordt gedolven. Vandaar reisde de steen naar Egypte, waar hij het masker van Toetanchamon mede kleurde, en later naar Europa, waar hij tot poeder werd vermalen tot het pigment ultramarijn - eeuwenlang duurder dan goud en gereserveerd voor het gewaad van Maria op schilderijen.
Lapis lazuli is een tamelijk zachte en poreuze steen. Hij hoort niet in water, want het pyriet erin kan verkleuren en het gesteente neemt vocht op; ook fel zonlicht laat het blauw verbleken. Afnemen met een droge zachte doek is voldoende. In de traditie van het werken met stenen geldt hij als de steen van waarheid en van het gesproken woord.
Eigenschappen van lapis lazuli
• Van oudsher gedragen door wie leidinggeeft, als teken van gezag en verantwoordelijkheid.
• In het volksgeloof aanbevolen aan wie moeite heeft de waarheid te zeggen.
• Men gelooft dat hij helpt woorden te vinden voor wat lang onuitgesproken bleef.
• Volgens overlevering ondersteunt hij een soepele keel en stem bij veel spreken.
• De traditie schrijft hem toe dat hij hoofdpijn door spanning verzacht.
• Er wordt aangenomen dat hij inzicht geeft in de eigen drijfveren.
• Oude bronnen noemen hem als steen van geleerden, schrijvers en rechters.
• In de steentraditie zou hij vriendschappen verdiepen en verzoening makkelijker maken.
• Men zegt dat hij helpt kritiek te geven zonder te kwetsen.
• Volgens volksgeloof beschermt hij tegen laster en tegen kwaadsprekerij.
• Er wordt geloofd dat hij dromen levendiger en beter te onthouden maakt.
• De overlevering verbindt hem met eerlijkheid tegenover jezelf.
• Men gelooft dat hij innerlijke onrust tot bedaren brengt in de avond.
• Vroeger legde men hem op het voorhoofd tijdens bezinning en gebed.
• Vanouds beschouwd als een steen van wijsheid die niet luid hoeft te zijn.
Lapis lazuli symboliseert de nachtelijke hemel met sterren: donker, diep en toch vol licht. De steen spreekt vooral mensen aan die veel moeten spreken of schrijven, die een moeilijk gesprek voor zich uit schuiven of die willen leren eerlijker te zijn tegen zichzelf. De hier beschreven toepassingen horen bij volksgeloof en overlevering en vervangen geen medisch advies.
Hardheidsniveau: 5 - 6
Chemische structuur: (Na,Ca)₈(AlSiO₄)₆(SO₄,S,Cl)₂
Soortelijk gewicht: 2.50 - 3.00
Chakra's: Keel, Derde oog
Verzorging: Niet in water leggen, de steen is poreus. Veeg af met een zachte droge doek en houd uit direct zonlicht.
Koraal is net als barnsteen en parel geen mineraal uit het gesteente maar een product van levende wezens. Wat als sieraadkoraal wordt gebruikt, is het kalkskelet van koloniën poliepen die in warme zeeën vertakte struikjes vormen. Het bekendst is het edelkoraal uit de Middellandse Zee, met kleuren van bleekroze tot diep bloedrood; daarnaast bestaat er wit, zwart en goudkleurig koraal.
Rond Napels, Sardinië en Sicilië ontstond eeuwen geleden een hele ambachtstraditie van koraalslijperijen, en tot vandaag geldt Torre del Greco als het centrum ervan. In Italië draagt men een klein gekromd koraalhoorntje als amulet tegen ongeluk, en in India en Tibet werd rood koraal in kettingen en gebedssnoeren verwerkt. Omdat koraalriffen kwetsbaar zijn, is de winning inmiddels streng gereguleerd.
Koraal is zacht en bestaat uit calciumcarbonaat, waardoor zuren, azijn, parfum en zelfs zweet het oppervlak dof kunnen maken; langdurig contact met water is af te raden. Voorzichtig afvegen met een droge doek volstaat. In de traditie van het werken met stenen geldt koraal als een levende, warme steen die vooral met bescherming van kinderen wordt verbonden.
Eigenschappen van koraal
• Van oudsher aan pasgeborenen gegeven als amulet tegen onheil.
• In het volksgeloof gedragen als bescherming tegen het boze oog.
• Men gelooft dat hij bloedarmoede en futloosheid tegengaat.
• Volgens overlevering ondersteunt hij sterke botten en gezonde tanden.
• De traditie schrijft hem toe dat hij moed geeft aan bange kinderen.
• Er wordt aangenomen dat hij drift en opvliegendheid tempert.
• Oude bronnen noemen hem als steen van vissers en zeevaarders.
• In de steentraditie zou hij een huwelijk of vriendschap stevigheid geven.
• Men zegt dat hij helpt bij het terugvinden van levenslust na ziekte.
• Volgens volksgeloof beschermt hij zwangere vrouwen en jonge moeders.
• Er wordt geloofd dat hij spanning uit de onderbuik haalt.
• De overlevering verbindt hem met warmte in het gezinsleven.
• Men gelooft dat hij nachtmerries verdrijft als hij bij het bed ligt.
• Vroeger hing men een takje koraal boven de wieg.
• Vanouds beschouwd als een steen van leven, groei en bescherming.
Koraal symboliseert het leven dat uit de zee komt: broos van dichtbij, taai als geheel. De steen spreekt vooral mensen aan die voor anderen zorgen, die een gezin opbouwen of die na een zware tijd hun kracht willen terugvinden. Wat hier beschreven staat komt uit overlevering en volksgeloof en is geen vervanging voor medisch advies.
Hardheidsniveau: 3 - 4
Chemische structuur: CaCO₃
Soortelijk gewicht: 2.60 - 2.70
Chakra's: Wortel, Sacraal
Verzorging: Niet in water leggen, de steen is poreus. Veeg af met een zachte droge doek en houd uit direct zonlicht.
Rozenkwarts is de zachtroze variant van kwarts, meestal wolkig en melkachtig in plaats van helder. De kleur wordt toegeschreven aan uiterst fijne insluitsels van een mineraal uit de dumortierietgroep, die het licht verstrooien en de steen zijn typische zachte waas geven. Zeldzamer is de heldere roze kwarts die in kleine kristallen groeit; het gangbare rozenkwarts komt in grote, massieve brokken voor.
Belangrijke vindplaatsen liggen in Brazilië, Madagaskar, India, Namibië en de Verenigde Staten. Omdat de steen betaalbaar is en zich prachtig laat polijsten, wordt hij verwerkt tot kralen, hangers, handstenen en bollen. Uit Assyrië en later uit het Romeinse Rijk zijn kralen en zegels van rozenkwarts bekend; in Rome werd de steen in verband gebracht met schoonheid en met de godin van de liefde.
Rozenkwarts is even hard als ander kwarts, maar de kleur is niet lichtbestendig: langdurig fel zonlicht laat het roze verbleken tot bijna wit. Bewaar hem dus liever uit direct licht. In de traditie van het werken met stenen geldt hij als de steen van zachtheid, en dan vooral van zachtheid tegenover jezelf.
Eigenschappen van rozenkwarts
• Van oudsher gedragen als steen van liefde, in alle vormen die dat woord kan hebben.
• In het volksgeloof aanbevolen aan wie streng en veeleisend is voor zichzelf.
• Men gelooft dat hij helpt verdriet te dragen na een breuk of een verlies.
• Volgens overlevering ondersteunt hij een rustig hart en een gelijkmatige adem.
• De traditie schrijft hem toe dat hij de huid een frisse aanblik geeft.
• Er wordt aangenomen dat hij helpt vertrouwen op te bouwen na teleurstelling.
• Oude bronnen noemen hem als steen van verzoening tussen mensen die elkaar dierbaar zijn.
• In de steentraditie zou hij jaloezie en bezitsdrang temperen.
• Men zegt dat hij helpt gevoelens te tonen zonder schaamte.
• Volgens volksgeloof brengt hij rust in een huis waar veel gekibbeld wordt.
• Er wordt geloofd dat hij goed past bij wie moeite heeft om hulp te vragen.
• De overlevering verbindt hem met een milde blik op het eigen verleden.
• Men gelooft dat hij de slaap verzacht bij wie met een vol hoofd naar bed gaat.
• Vroeger gaf men hem als geschenk bij een verloving of verzoening.
• Vanouds beschouwd als een steen van tederheid zonder zoetigheid.
Rozenkwarts symboliseert de zachte kant van kracht: het vermogen om mild te blijven zonder je te laten overlopen. De steen spreekt vooral mensen aan die veel geven en weinig terugvragen, die een verlies verwerken of die eindelijk wat vriendelijker willen zijn tegen zichzelf. Alles wat hierboven staat komt uit overlevering en volksgeloof en vervangt geen medisch advies.
Hardheidsniveau: 7
Chemische structuur: SiO₂
Soortelijk gewicht: 2.65
Chakra's: Hart
Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel. Laat hem niet lang in de volle zon liggen, de kleur verbleekt.
Turkoois is een waterhoudend koperaluminiumfosfaat en ontleent daaraan zijn onmiskenbare hemelsblauw tot blauwgroen. Het koper zorgt voor het blauw, ijzer verschuift de tint richting groen. Vaak lopen er donkere aders van het moedergesteente doorheen; die tekening heet matrix en wordt door veel liefhebbers juist gewaardeerd. De steen is ondoorzichtig en heeft na polijsten een zachte, wasachtige glans.
De naam kwam via Frankrijk in onze taal en betekent Turkse steen, omdat het materiaal uit Perzië destijds via Turkije Europa bereikte. Turkoois hoort bij de oudste sieraadstenen ter wereld: hij zat in Egyptische graven, in Perzische koepels en in het zilverwerk van de Navajo en Zuni in het zuidwesten van de Verenigde Staten. Ook Iran, China en Mexico zijn belangrijke herkomstgebieden.
Belangrijk om te weten: turkoois is een zachte en uitgesproken poreuze steen. Hij neemt vocht op, waardoor hij kan verkleuren of zelfs barsten, en hij mag daarom nooit in water worden gelegd. Ook zeep, parfum, huidolie en langdurig zonlicht tasten hem aan. Veel handelsturkoois is daarom gestabiliseerd met kunsthars. Afnemen met een droge zachte doek is de enige juiste verzorging. In de traditie van het werken met stenen geldt hij als beschermsteen van reizigers en ruiters.
Eigenschappen van turkoois
• Van oudsher meegedragen op reis, als bescherming onderweg.
• In het volksgeloof aan het paardentuig gehangen om ruiter en dier te behoeden.
• Men gelooft dat hij helpt vrijuit te spreken zonder scherpe randen.
• Volgens overlevering ondersteunt hij een soepele keel en luchtwegen.
• De traditie schrijft hem toe dat hij verzoening brengt na een conflict.
• Er wordt aangenomen dat hij vriendschap versterkt wanneer hij wordt geschonken.
• Oude bronnen noemen hem als steen die geluk brengt aan wie hem cadeau krijgt.
• In de steentraditie zou hij het gevoel van eenzaamheid verzachten.
• Men zegt dat hij helpt bij het herstellen van vertrouwen.
• Volgens volksgeloof beschermt hij tegen het boze oog en tegen afgunst.
• Er wordt geloofd dat hij rust brengt bij wie veel onderweg is.
• De overlevering verbindt hem met wijsheid die uit ervaring komt.
• Men gelooft dat hij creatief werk in gang zet bij wie vastloopt.
• Vroeger meende men dat een verkleurende turkoois onheil aankondigde - in werkelijkheid komt dat door vocht en huidvet.
• Vanouds beschouwd als een steen van hemel en water, van vrijheid en terugkeer.
Turkoois symboliseert de weg: vertrekken, onderweg zijn en veilig thuiskomen. De steen spreekt vooral mensen aan die veel reizen, die banden willen herstellen of die zoeken naar een rustiger manier van spreken. Hij vraagt een zachte hand, want zijn schoonheid is even kwetsbaar als zijn kleur. Alles wat hierboven staat berust op overlevering en volksgeloof en vervangt geen medisch advies.
Hardheidsniveau: 5 - 6
Chemische structuur: CuAl₆(PO₄)₄(OH)₈·5H₂O
Soortelijk gewicht: 2.31 - 2.84
Chakra's: Keel, Hart, Derde oog
Verzorging: Niet in water leggen, de steen is poreus. Veeg af met een zachte droge doek en houd uit direct zonlicht.
Jade is een verzamelnaam voor twee verschillende mineralen die er sterk op elkaar lijken: jadeïet en nefriet. Beide zijn opgebouwd uit dicht dooreengegroeide vezelige kristallen, en daaraan danken ze een taaiheid die groter is dan die van veel hardere stenen - jade laat zich moeilijk breken en juist daardoor uitzonderlijk fijn snijden. De kleur loopt van romig wit en lichtgeel tot alle tinten groen, met daarnaast lavendel en zwart.
In China wordt jade al meer dan zesduizend jaar bewerkt en gold hij lange tijd als kostbaarder dan goud; hij stond voor deugd, wijsheid en bescheidenheid, en werd verwerkt tot rituele schijven, zegels en grafgiften. Ook de Maori in Nieuw-Zeeland en de volken van Midden-Amerika kenden een rijke jadetraditie. De meest gezochte jadeïet, in een intens grasgroen, komt uit Myanmar; nefriet komt onder meer uit Rusland, Canada en Nieuw-Zeeland.
Jade voelt koel en glad aan en krijgt na polijsten een zachte vetglans. In de traditie van het werken met stenen geldt hij als de steen van maat houden: niet de heftigste steen, maar de meest bestendige, en in Azië van oudsher gedragen als bescherming die een heel leven meegaat.
Eigenschappen van jade
• Van oudsher gedragen als beschermsteen die een lang en rustig leven zou begunstigen.
• In het volksgeloof aanbevolen aan wie zichzelf voortdurend voorbijloopt.
• Men gelooft dat hij de nieren en de vochthuishouding ondersteunt.
• Volgens overlevering brengt hij rust in huis en harmonie in het gezin.
• De traditie schrijft hem toe dat hij wijsheid geeft bij lastige beslissingen.
• Er wordt aangenomen dat hij helpt drift te beheersen zonder haar te onderdrukken.
• Oude bronnen noemen hem als steen van geluk bij nieuwe ondernemingen.
• In de steentraditie zou hij vriendschap en trouw bestendigen.
• Men zegt dat hij helpt te aanvaarden wat niet te veranderen valt.
• Volgens volksgeloof beschermt hij kinderen die hem als hangertje dragen.
• Er wordt geloofd dat hij dromen rustiger en helderder maakt.
• De overlevering verbindt hem met bescheidenheid en met innerlijke waardigheid.
• Men gelooft dat hij goed past bij wie zorgt voor anderen zonder zichzelf te vergeten.
• Vroeger gaf men jade door van generatie op generatie als familiestuk.
• Vanouds beschouwd als een steen van evenwicht en stille standvastigheid.
Jade symboliseert de kracht die niet breekt omdat ze meegeeft. De steen spreekt vooral mensen aan die rust zoeken in een druk bestaan, die een familie of een bedrijf dragen of die willen leren minder te forceren en meer te laten rijpen. De hier beschreven toepassingen horen bij overlevering en volksgeloof en vervangen geen medisch advies.
Hardheidsniveau: 6 - 7
Chemische structuur: NaAlSi₂O₆ / Ca₂(Mg,Fe)₅Si₈O₂₂(OH)₂
Soortelijk gewicht: 2.90 - 3.38
Chakra's: Hart
Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel en droog goed af. Zonlicht beschadigt hem niet.

