Boogschutter Geboortesteen

Agaat hoort bij de veelzijdigste stenen die de natuur voortbrengt. Je vindt hem in rood, grijs, wit, blauw, bruin en groen, en die kleuren liggen meestal in de kenmerkende concentrische banden die de steen meteen herkenbaar maken. De laagjes zijn nu eens doorschijnend, dan weer bijna ondoorzichtig. Omdat agaat tamelijk hard is, laat hij zich goed slijpen en polijsten, en dat verklaart waarom hij al eeuwenlang in de sieradenkunst wordt gebruikt.

De naam gaat terug op de Siciliaanse rivier de Achates, waar de steen volgens de overlevering voor het eerst is opgeraapt. Agaat ontstaat in holtes van vulkanisch gesteente, die door kiezelzuurrijke oplossingen laagje voor laagje werden opgevuld. Van oudsher maakte men er zegelringen, kralensnoeren, schaaltjes en kleine beeldjes van; doordat de steen zo duurzaam is, gingen zulke stukken vaak generaties mee.

In de traditie van het werken met stenen geldt agaat als een aardse, bedaarde steen die eerder langzaam dan heftig zou inwerken. Oude bronnen raden aan hem dicht op de huid te dragen, bijvoorbeeld als armband of ring, omdat de werking dan het volst zou zijn. Elke variant, herkenbaar aan kleur en tekening, kreeg vroeger zijn eigen toepassing toebedeeld.

Eigenschappen van agaat

• Traditioneel gedragen als beschermsteen die de drager door lastige omstandigheden heen zou helpen.

• In het volksgeloof aanbevolen bij onrustig slapen en bij een trage spijsvertering.

• Volgens oude overleveringen helpt hij feiten nuchter te zien zoals ze werkelijk zijn.

• Er wordt aangenomen dat agaat een stevige, mannelijke energie draagt die met vitaliteit en lichaamskracht werd verbonden.

• Men gelooft dat hij warmte geeft aan gespannen delen van het lichaam en opgebouwde spanning laat wegzakken.

• In de steentraditie zou hij overtollige energie afvoeren, waardoor men hem in drukke periodes ter hand nam.

• Volgens overlevering maakt hij het makkelijker contact te leggen en je thuis te voelen in een nieuwe omgeving.

• Hij geldt als een steen van moed die zou steunen bij het overwinnen van angsten.

• Vroeger meende men dat agaat helder denken en logisch redeneren versterkt.

• In het volksgeloof werd hij in verband gebracht met een sterker gestel en een soepele lymfestroom.

• Er wordt gezegd dat hij een lage bloeddruk naar een gewoner niveau zou brengen.

• Eeuwenlang gedragen tegen het boze oog, omdat de opvallende tekening als eerste de blik zou vangen.

• Door zijn warme uitstraling zou hij helpen ook in mindere dagen de goede kant van gebeurtenissen te zien.

• Men gelooft dat kinderen met een agaat in hun zak rustiger blijven en minder snel ruzie zoeken.

• Van oudsher beschouwd als een steen van vreugde en innerlijke vrede.

Agaat staat symbool voor aards succes: de traditie schrijft hem bescherming toe en het terugbrengen van moed die opgebruikt raakte. Ondernemers droegen hem gewoonlijk onder de gordel, bijvoorbeeld in een broekzak, en als ring zou hij het zelfvertrouwen extra versterken. De steen spreekt vooral mensen aan die op zoek zijn naar rust, stevigheid en een gevoel van veiligheid in het dagelijks leven. De beschreven toepassingen komen uit overlevering en volksgeloof en vervangen geen medisch advies.

Hardheidsniveau: 6.5 - 7

Chemische structuur: SiO₂

Soortelijk gewicht: 2.60 - 2.64

Chakra's: Wortel, Sacraal, Hart

Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel en droog goed af. Zonlicht beschadigt hem niet.

Amethist is de paarse variant van kwarts en waarschijnlijk de bekendste gekleurde steen ter wereld. De tint loopt van een zacht lila tot een diep, bijna wijnrood paars, en ontstaat door sporen ijzer in het kristalrooster in combinatie met natuurlijke straling in de bodem. De mooiste stukken groeien als puntige kristallen tegen de wand van holle geodes, waarvan sommige zo groot zijn dat een mens erin kan staan.

De naam komt uit het Grieks en betekent zoveel als niet dronken. In de oudheid werd geloofd dat een beker van amethist de drinker nuchter zou houden, en om die reden dronken Grieken en Romeinen wijn uit bekers die met de steen waren ingelegd. Later werd amethist een kerkelijke steen bij uitstek; bisschopsringen werden er eeuwenlang mee gezet. Belangrijke vindplaatsen liggen in Brazilië, Uruguay, Zambia en Madagaskar.

Wie amethist gebruikt, moet weten dat de kleur niet blijvend is in fel licht: langdurige zon laat het paars verbleken tot bijna kleurloos. Daarom bewaart men de steen liever in de schaduw. In de traditie van het werken met stenen geldt amethist als een steen van bezinning die vooral in de avond en voor het slapengaan werd gebruikt.

Eigenschappen van amethist

• Van oudsher gedragen als steen van matiging, tegen alles waar men te veel van neemt.

• In het volksgeloof aanbevolen bij een druk hoofd dat 's avonds niet tot rust komt.

• Men gelooft dat hij helpt bij onrustige nachten en bij nare dromen.

• Volgens overlevering ondersteunt hij mensen die willen stoppen met een gewoonte die hen niet goed doet.

• De traditie schrijft hem toe dat hij spanningshoofdpijn verzacht als hij op het voorhoofd wordt gelegd.

• Er wordt aangenomen dat hij het onderscheidingsvermogen scherpt bij moeilijke keuzes.

• Oude bronnen noemen hem een steen van studie en geconcentreerd denkwerk.

• In de steentraditie zou hij rouw en gemis draaglijker maken.

• Men zegt dat hij drift tempert en helpt kalm te blijven in een discussie.

• Volgens volksgeloof beschermt hij de ruimte waar hij staat tegen onrustige sfeer.

• Er wordt geloofd dat hij de aandacht naar binnen keert en zo meditatie ondersteunt.

• De overlevering verbindt hem met een helder geheugen en een goed gevoel voor tijd.

• Men gelooft dat hij mensen die veel geven aan anderen helpt hun eigen grens te bewaken.

• Vroeger legde men een amethist onder het kussen om rustiger te slapen.

• Vanouds gezien als een steen van waardigheid en innerlijke stilte.

Amethist symboliseert bezonnenheid: het vermogen om te wachten, af te wegen en niet mee te gaan met de eerste opwelling. De steen spreekt vooral mensen aan die veel in hun hoofd zitten, die slecht loskomen van de dag of die een gewoonte willen loslaten. Alles wat hierboven staat komt uit overlevering en volksgeloof en vervangt geen medisch advies.

Hardheidsniveau: 7

Chemische structuur: SiO₂

Soortelijk gewicht: 2.65

Chakra's: Derde oog, Kruin

Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel. Laat hem niet lang in de volle zon liggen, de kleur verbleekt.

Tijgeroog herken je aan de zijdeachtige lichtband die als een smalle streep over de steen glijdt wanneer je hem beweegt. Dat effect, chatoyance genoemd, ontstaat doordat evenwijdige vezelige structuren in de steen het licht bundelen. De gouden tot honingbruine kleur komt van ijzeroxide; de blauwgrijze variant heet havikoog en de roodbruine, meestal door verhitting ontstane vorm ossenoog.

De belangrijkste vindplaatsen liggen in Zuid-Afrika, verder in Australië, Brazilië, India en Namibië. Tijgeroog werd altijd al gedragen om zijn levendige glans, maar ook om de gelijkenis met een dierenoog: in verschillende culturen gold hij als amulet die het boze oog zou weerkaatsen. Romeinse soldaten zouden hem hebben meegedragen als bescherming en als teken van waakzaamheid.

De steen is hard genoeg voor dagelijks gebruik en wordt meestal cabochon geslepen, dus glad en bol, want alleen zo komt de lichtband goed uit. In de traditie van het werken met stenen geldt tijgeroog als de steen van overzicht en zelfbeheersing: hij zou de blik scherpen zonder de emoties te laten oplaaien.

Eigenschappen van tijgeroog

• Traditioneel gedragen als amulet tegen het boze oog en tegen kwade bedoelingen.

• In het volksgeloof aanbevolen aan wie moeite heeft keuzes te overzien.

• Men gelooft dat hij helpt kalm te blijven wanneer anderen druk uitoefenen.

• Volgens overlevering ondersteunt hij het doorzien van onoprechte mensen.

• De traditie schrijft hem toe dat hij moed geeft zonder roekeloos te maken.

• Er wordt aangenomen dat hij concentratie versterkt bij werk dat precisie vraagt.

• Oude bronnen noemen hem als steen van ondernemers en onderhandelaars.

• In de steentraditie zou hij helpen geld te beheren in plaats van te laten wegvloeien.

• Men zegt dat hij faalangst voor een optreden of examen tempert.

• Volgens volksgeloof brengt hij evenwicht tussen willen en kunnen.

• Er wordt geloofd dat hij helpt in beweging te komen na een periode van uitstel.

• De overlevering verbindt hem met een goede nachtrust bij wie te veel nadenkt.

• Men gelooft dat hij zelfkritiek milder maakt zonder de scherpte weg te nemen.

• Vroeger droeg men hem bij het sluiten van een overeenkomst, voor een helder hoofd.

• Vanouds beschouwd als een steen van waakzaamheid en rustige kracht.

Tijgeroog staat symbool voor de blik van het roofdier: geduldig, gericht en zonder haast. De steen spreekt vooral mensen aan die verantwoordelijkheid dragen, die vaak knopen moeten doorhakken of die willen leren hun eigen doelen niet uit het oog te verliezen. Wat hier beschreven staat is overlevering en volksgeloof en is geen vervanging voor medisch advies.

Hardheidsniveau: 7

Chemische structuur: SiO₂

Soortelijk gewicht: 2.58 - 2.64

Chakra's: Sacraal, Zonnevlecht

Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel en droog goed af. Zonlicht beschadigt hem niet.

Lapis lazuli is geen mineraal maar een gesteente, opgebouwd uit vooral lazuriet, met daarnaast calciet en pyriet. Het diepe koningsblauw komt van het lazuriet; de witte wolkjes zijn calciet en de gouden spikkels zijn pyriet, dat in het gesteente kleine glinsterende korrels vormt. Hoe egaler het blauw en hoe fijner de gouden spikkeling, hoe hoger de steen wordt aangeslagen.

De beroemdste vindplaats ligt in de bergen van Badachsjan in Afghanistan, waar al meer dan zesduizend jaar wordt gedolven. Vandaar reisde de steen naar Egypte, waar hij het masker van Toetanchamon mede kleurde, en later naar Europa, waar hij tot poeder werd vermalen tot het pigment ultramarijn - eeuwenlang duurder dan goud en gereserveerd voor het gewaad van Maria op schilderijen.

Lapis lazuli is een tamelijk zachte en poreuze steen. Hij hoort niet in water, want het pyriet erin kan verkleuren en het gesteente neemt vocht op; ook fel zonlicht laat het blauw verbleken. Afnemen met een droge zachte doek is voldoende. In de traditie van het werken met stenen geldt hij als de steen van waarheid en van het gesproken woord.

Eigenschappen van lapis lazuli

• Van oudsher gedragen door wie leidinggeeft, als teken van gezag en verantwoordelijkheid.

• In het volksgeloof aanbevolen aan wie moeite heeft de waarheid te zeggen.

• Men gelooft dat hij helpt woorden te vinden voor wat lang onuitgesproken bleef.

• Volgens overlevering ondersteunt hij een soepele keel en stem bij veel spreken.

• De traditie schrijft hem toe dat hij hoofdpijn door spanning verzacht.

• Er wordt aangenomen dat hij inzicht geeft in de eigen drijfveren.

• Oude bronnen noemen hem als steen van geleerden, schrijvers en rechters.

• In de steentraditie zou hij vriendschappen verdiepen en verzoening makkelijker maken.

• Men zegt dat hij helpt kritiek te geven zonder te kwetsen.

• Volgens volksgeloof beschermt hij tegen laster en tegen kwaadsprekerij.

• Er wordt geloofd dat hij dromen levendiger en beter te onthouden maakt.

• De overlevering verbindt hem met eerlijkheid tegenover jezelf.

• Men gelooft dat hij innerlijke onrust tot bedaren brengt in de avond.

• Vroeger legde men hem op het voorhoofd tijdens bezinning en gebed.

• Vanouds beschouwd als een steen van wijsheid die niet luid hoeft te zijn.

Lapis lazuli symboliseert de nachtelijke hemel met sterren: donker, diep en toch vol licht. De steen spreekt vooral mensen aan die veel moeten spreken of schrijven, die een moeilijk gesprek voor zich uit schuiven of die willen leren eerlijker te zijn tegen zichzelf. De hier beschreven toepassingen horen bij volksgeloof en overlevering en vervangen geen medisch advies.

Hardheidsniveau: 5 - 6

Chemische structuur: (Na,Ca)₈(AlSiO₄)₆(SO₄,S,Cl)₂

Soortelijk gewicht: 2.50 - 3.00

Chakra's: Keel, Derde oog

Verzorging: Niet in water leggen, de steen is poreus. Veeg af met een zachte droge doek en houd uit direct zonlicht.

Sodaliet is een diepblauwe steen die op het eerste gezicht op lapis lazuli lijkt, maar er duidelijk van verschilt: het blauw is doffer en koeler, en in plaats van gouden pyrietspikkels vertoont sodaliet witte aders van calciet. Het mineraal dankt zijn naam aan het natrium in de samenstelling. Sommige stukken bevatten hackmaniet, een variant die na blootstelling aan licht tijdelijk van kleur verandert.

Sodaliet werd pas in 1811 bij een expeditie in Groenland beschreven en kwam een eeuw later in de mode toen er grote voorraden in Ontario, Canada, werden gevonden. Vandaag komt het meeste materiaal uit Brazilië, Namibië, Rusland en Bolivia. Omdat de steen in grote massieve blokken voorkomt, wordt hij niet alleen tot kralen en handstenen verwerkt maar ook tot tafelbladen, vensterbanken en decoratieve panelen.

Sodaliet is vrij zacht en licht poreus, dus water en schoonmaakmiddelen zijn af te raden; afnemen met een droge zachte doek is voldoende. In de traditie van het werken met stenen geldt hij als de steen van nuchter denken, en hij wordt vaak op het bureau gelegd van wie veel analytisch werk doet.

Eigenschappen van sodaliet

• Van oudsher gebruikt om ordening te brengen in verwarde gedachten.

• In het volksgeloof aanbevolen aan wie snel in paniek raakt bij drukte.

• Men gelooft dat hij helpt gevoel en verstand met elkaar te verzoenen.

• Volgens overlevering ondersteunt hij een rustige keel en stembanden.

• De traditie schrijft hem toe dat hij spanning in het hoofd verzacht.

• Er wordt aangenomen dat hij eerlijk spreken makkelijker maakt in een groep.

• Oude bronnen noemen hem als steen van studenten en onderzoekers.

• In de steentraditie zou hij helpen vooroordelen te herkennen bij jezelf.

• Men zegt dat hij overgevoeligheid voor kritiek tempert.

• Volgens volksgeloof houdt hij het hoofd koel tijdens een examen of gesprek.

• Er wordt geloofd dat hij samenwerken in een team soepeler laat verlopen.

• De overlevering verbindt hem met trouw blijven aan de eigen mening.

• Men gelooft dat hij goed past bij wie veel moet vergaderen.

• Vroeger legde men hem naast het werk bij langdurig schrijven of rekenen.

• Vanouds beschouwd als een steen van heldere logica en kalme woorden.

Sodaliet symboliseert de rustige geest die eerst kijkt en dan spreekt. De steen spreekt vooral mensen aan die veel denkwerk verrichten, die snel overprikkeld raken door drukte of die willen leren hun mening te geven zonder de sfeer te verstoren. De hier beschreven toepassingen berusten op volksgeloof en overlevering en vervangen geen medisch advies.

Hardheidsniveau: 5.5 - 6

Chemische structuur: Na₈(AlSiO₄)₆Cl₂

Soortelijk gewicht: 2.14 - 2.40

Chakra's: Keel, Derde oog

Verzorging: Niet in water leggen, de steen is poreus. Veeg af met een zachte droge doek en houd uit direct zonlicht.

Topaas is een helder, hard silicaatmineraal dat in prachtig gevormde kristallen groeit, vaak langgerekt met een schuin afgeknotte top. De natuurlijke kleuren lopen van kleurloos en strogeel tot bruin, lichtblauw, roze en het gezochte oranjerode imperiaal, dat vooral uit Ouro Preto in Brazilië komt. Veel van het intense blauw in de handel is kleurloze topaas die door behandeling die tint heeft gekregen.

Topaas staat op acht in de hardheidsschaal, wat hem uitstekend geschikt maakt voor sieraden die dagelijks worden gedragen. Wel heeft hij een volkomen splijtvlak in één richting, waardoor een harde klap hem netjes kan doen splijten; slijpers houden daar zorgvuldig rekening mee. Naast Brazilië zijn Rusland, Pakistan, Nigeria, Sri Lanka en Myanmar bekende herkomstgebieden.

De naam wordt in verband gebracht met het eiland Topazios in de Rode Zee, al bleek de steen die daar werd gewonnen achteraf olivijn te zijn. Fel zonlicht kan bij sommige varianten de kleur laten verbleken, dus bewaren in de schaduw is verstandig. In de traditie van het werken met stenen geldt topaas als de steen van heldere doelen en oprechte woorden.

Eigenschappen van topaas

• Van oudsher gedragen als steen die het hoofd helder zou houden bij grote beslissingen.

• In het volksgeloof aanbevolen aan wie moeite heeft zijn plannen af te maken.

• Men gelooft dat hij zelfvertrouwen geeft zonder tot opschepperij te leiden.

• Volgens overlevering ondersteunt hij een rustige spijsvertering en een goede eetlust.

• De traditie schrijft hem toe dat hij vermoeidheid na intensief denkwerk verzacht.

• Er wordt aangenomen dat hij helpt woorden zorgvuldig te kiezen.

• Oude bronnen noemen hem als beschermsteen tegen bedrog en valse beloftes.

• In de steentraditie zou hij vrijgevigheid aanmoedigen zonder verlies van eigenbelang.

• Men zegt dat hij helpt bij het loslaten van perfectionisme.

• Volgens volksgeloof brengt hij goede sfeer aan tafel en bij samenkomsten.

• Er wordt geloofd dat hij mensen die lesgeven of adviseren goed ligt.

• De overlevering verbindt hem met succes na volgehouden inspanning.

• Men gelooft dat hij helpt na een lange werkdag echt tot rust te komen.

• Vroeger droeg men hem als amulet op reis over land.

• Vanouds beschouwd als een steen van helderheid en van welgemeend optimisme.

Topaas staat symbool voor het gerichte licht: niet verstrooid, maar op één punt geconcentreerd. De steen spreekt vooral mensen aan die een duidelijk doel voor ogen hebben, die veel verantwoordelijkheid dragen of die willen leren hun woorden beter te wegen. Wat hier beschreven staat komt uit overlevering en volksgeloof en komt niet in de plaats van medisch advies.

Hardheidsniveau: 8

Chemische structuur: Al₂SiO₄(F,OH)₂

Soortelijk gewicht: 3.49 - 3.57

Chakra's: Zonnevlecht, Keel

Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel. Laat hem niet lang in de volle zon liggen, de kleur verbleekt.

Turkoois is een waterhoudend koperaluminiumfosfaat en ontleent daaraan zijn onmiskenbare hemelsblauw tot blauwgroen. Het koper zorgt voor het blauw, ijzer verschuift de tint richting groen. Vaak lopen er donkere aders van het moedergesteente doorheen; die tekening heet matrix en wordt door veel liefhebbers juist gewaardeerd. De steen is ondoorzichtig en heeft na polijsten een zachte, wasachtige glans.

De naam kwam via Frankrijk in onze taal en betekent Turkse steen, omdat het materiaal uit Perzië destijds via Turkije Europa bereikte. Turkoois hoort bij de oudste sieraadstenen ter wereld: hij zat in Egyptische graven, in Perzische koepels en in het zilverwerk van de Navajo en Zuni in het zuidwesten van de Verenigde Staten. Ook Iran, China en Mexico zijn belangrijke herkomstgebieden.

Belangrijk om te weten: turkoois is een zachte en uitgesproken poreuze steen. Hij neemt vocht op, waardoor hij kan verkleuren of zelfs barsten, en hij mag daarom nooit in water worden gelegd. Ook zeep, parfum, huidolie en langdurig zonlicht tasten hem aan. Veel handelsturkoois is daarom gestabiliseerd met kunsthars. Afnemen met een droge zachte doek is de enige juiste verzorging. In de traditie van het werken met stenen geldt hij als beschermsteen van reizigers en ruiters.

Eigenschappen van turkoois

• Van oudsher meegedragen op reis, als bescherming onderweg.

• In het volksgeloof aan het paardentuig gehangen om ruiter en dier te behoeden.

• Men gelooft dat hij helpt vrijuit te spreken zonder scherpe randen.

• Volgens overlevering ondersteunt hij een soepele keel en luchtwegen.

• De traditie schrijft hem toe dat hij verzoening brengt na een conflict.

• Er wordt aangenomen dat hij vriendschap versterkt wanneer hij wordt geschonken.

• Oude bronnen noemen hem als steen die geluk brengt aan wie hem cadeau krijgt.

• In de steentraditie zou hij het gevoel van eenzaamheid verzachten.

• Men zegt dat hij helpt bij het herstellen van vertrouwen.

• Volgens volksgeloof beschermt hij tegen het boze oog en tegen afgunst.

• Er wordt geloofd dat hij rust brengt bij wie veel onderweg is.

• De overlevering verbindt hem met wijsheid die uit ervaring komt.

• Men gelooft dat hij creatief werk in gang zet bij wie vastloopt.

• Vroeger meende men dat een verkleurende turkoois onheil aankondigde - in werkelijkheid komt dat door vocht en huidvet.

• Vanouds beschouwd als een steen van hemel en water, van vrijheid en terugkeer.

Turkoois symboliseert de weg: vertrekken, onderweg zijn en veilig thuiskomen. De steen spreekt vooral mensen aan die veel reizen, die banden willen herstellen of die zoeken naar een rustiger manier van spreken. Hij vraagt een zachte hand, want zijn schoonheid is even kwetsbaar als zijn kleur. Alles wat hierboven staat berust op overlevering en volksgeloof en vervangt geen medisch advies.

Hardheidsniveau: 5 - 6

Chemische structuur: CuAl₆(PO₄)₄(OH)₈·5H₂O

Soortelijk gewicht: 2.31 - 2.84

Chakra's: Keel, Hart, Derde oog

Verzorging: Niet in water leggen, de steen is poreus. Veeg af met een zachte droge doek en houd uit direct zonlicht.