Agaat hoort bij de veelzijdigste stenen die de natuur voortbrengt. Je vindt hem in rood, grijs, wit, blauw, bruin en groen, en die kleuren liggen meestal in de kenmerkende concentrische banden die de steen meteen herkenbaar maken. De laagjes zijn nu eens doorschijnend, dan weer bijna ondoorzichtig. Omdat agaat tamelijk hard is, laat hij zich goed slijpen en polijsten, en dat verklaart waarom hij al eeuwenlang in de sieradenkunst wordt gebruikt.
De naam gaat terug op de Siciliaanse rivier de Achates, waar de steen volgens de overlevering voor het eerst is opgeraapt. Agaat ontstaat in holtes van vulkanisch gesteente, die door kiezelzuurrijke oplossingen laagje voor laagje werden opgevuld. Van oudsher maakte men er zegelringen, kralensnoeren, schaaltjes en kleine beeldjes van; doordat de steen zo duurzaam is, gingen zulke stukken vaak generaties mee.
In de traditie van het werken met stenen geldt agaat als een aardse, bedaarde steen die eerder langzaam dan heftig zou inwerken. Oude bronnen raden aan hem dicht op de huid te dragen, bijvoorbeeld als armband of ring, omdat de werking dan het volst zou zijn. Elke variant, herkenbaar aan kleur en tekening, kreeg vroeger zijn eigen toepassing toebedeeld.
Eigenschappen van agaat
• Traditioneel gedragen als beschermsteen die de drager door lastige omstandigheden heen zou helpen.
• In het volksgeloof aanbevolen bij onrustig slapen en bij een trage spijsvertering.
• Volgens oude overleveringen helpt hij feiten nuchter te zien zoals ze werkelijk zijn.
• Er wordt aangenomen dat agaat een stevige, mannelijke energie draagt die met vitaliteit en lichaamskracht werd verbonden.
• Men gelooft dat hij warmte geeft aan gespannen delen van het lichaam en opgebouwde spanning laat wegzakken.
• In de steentraditie zou hij overtollige energie afvoeren, waardoor men hem in drukke periodes ter hand nam.
• Volgens overlevering maakt hij het makkelijker contact te leggen en je thuis te voelen in een nieuwe omgeving.
• Hij geldt als een steen van moed die zou steunen bij het overwinnen van angsten.
• Vroeger meende men dat agaat helder denken en logisch redeneren versterkt.
• In het volksgeloof werd hij in verband gebracht met een sterker gestel en een soepele lymfestroom.
• Er wordt gezegd dat hij een lage bloeddruk naar een gewoner niveau zou brengen.
• Eeuwenlang gedragen tegen het boze oog, omdat de opvallende tekening als eerste de blik zou vangen.
• Door zijn warme uitstraling zou hij helpen ook in mindere dagen de goede kant van gebeurtenissen te zien.
• Men gelooft dat kinderen met een agaat in hun zak rustiger blijven en minder snel ruzie zoeken.
• Van oudsher beschouwd als een steen van vreugde en innerlijke vrede.
Agaat staat symbool voor aards succes: de traditie schrijft hem bescherming toe en het terugbrengen van moed die opgebruikt raakte. Ondernemers droegen hem gewoonlijk onder de gordel, bijvoorbeeld in een broekzak, en als ring zou hij het zelfvertrouwen extra versterken. De steen spreekt vooral mensen aan die op zoek zijn naar rust, stevigheid en een gevoel van veiligheid in het dagelijks leven. De beschreven toepassingen komen uit overlevering en volksgeloof en vervangen geen medisch advies.
Hardheidsniveau: 6.5 - 7
Chemische structuur: SiO₂
Soortelijk gewicht: 2.60 - 2.64
Chakra's: Wortel, Sacraal, Hart
Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel en droog goed af. Zonlicht beschadigt hem niet.
Amethist is de paarse variant van kwarts en waarschijnlijk de bekendste gekleurde steen ter wereld. De tint loopt van een zacht lila tot een diep, bijna wijnrood paars, en ontstaat door sporen ijzer in het kristalrooster in combinatie met natuurlijke straling in de bodem. De mooiste stukken groeien als puntige kristallen tegen de wand van holle geodes, waarvan sommige zo groot zijn dat een mens erin kan staan.
De naam komt uit het Grieks en betekent zoveel als niet dronken. In de oudheid werd geloofd dat een beker van amethist de drinker nuchter zou houden, en om die reden dronken Grieken en Romeinen wijn uit bekers die met de steen waren ingelegd. Later werd amethist een kerkelijke steen bij uitstek; bisschopsringen werden er eeuwenlang mee gezet. Belangrijke vindplaatsen liggen in Brazilië, Uruguay, Zambia en Madagaskar.
Wie amethist gebruikt, moet weten dat de kleur niet blijvend is in fel licht: langdurige zon laat het paars verbleken tot bijna kleurloos. Daarom bewaart men de steen liever in de schaduw. In de traditie van het werken met stenen geldt amethist als een steen van bezinning die vooral in de avond en voor het slapengaan werd gebruikt.
Eigenschappen van amethist
• Van oudsher gedragen als steen van matiging, tegen alles waar men te veel van neemt.
• In het volksgeloof aanbevolen bij een druk hoofd dat 's avonds niet tot rust komt.
• Men gelooft dat hij helpt bij onrustige nachten en bij nare dromen.
• Volgens overlevering ondersteunt hij mensen die willen stoppen met een gewoonte die hen niet goed doet.
• De traditie schrijft hem toe dat hij spanningshoofdpijn verzacht als hij op het voorhoofd wordt gelegd.
• Er wordt aangenomen dat hij het onderscheidingsvermogen scherpt bij moeilijke keuzes.
• Oude bronnen noemen hem een steen van studie en geconcentreerd denkwerk.
• In de steentraditie zou hij rouw en gemis draaglijker maken.
• Men zegt dat hij drift tempert en helpt kalm te blijven in een discussie.
• Volgens volksgeloof beschermt hij de ruimte waar hij staat tegen onrustige sfeer.
• Er wordt geloofd dat hij de aandacht naar binnen keert en zo meditatie ondersteunt.
• De overlevering verbindt hem met een helder geheugen en een goed gevoel voor tijd.
• Men gelooft dat hij mensen die veel geven aan anderen helpt hun eigen grens te bewaken.
• Vroeger legde men een amethist onder het kussen om rustiger te slapen.
• Vanouds gezien als een steen van waardigheid en innerlijke stilte.
Amethist symboliseert bezonnenheid: het vermogen om te wachten, af te wegen en niet mee te gaan met de eerste opwelling. De steen spreekt vooral mensen aan die veel in hun hoofd zitten, die slecht loskomen van de dag of die een gewoonte willen loslaten. Alles wat hierboven staat komt uit overlevering en volksgeloof en vervangt geen medisch advies.
Hardheidsniveau: 7
Chemische structuur: SiO₂
Soortelijk gewicht: 2.65
Chakra's: Derde oog, Kruin
Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel. Laat hem niet lang in de volle zon liggen, de kleur verbleekt.
Tijgeroog herken je aan de zijdeachtige lichtband die als een smalle streep over de steen glijdt wanneer je hem beweegt. Dat effect, chatoyance genoemd, ontstaat doordat evenwijdige vezelige structuren in de steen het licht bundelen. De gouden tot honingbruine kleur komt van ijzeroxide; de blauwgrijze variant heet havikoog en de roodbruine, meestal door verhitting ontstane vorm ossenoog.
De belangrijkste vindplaatsen liggen in Zuid-Afrika, verder in Australië, Brazilië, India en Namibië. Tijgeroog werd altijd al gedragen om zijn levendige glans, maar ook om de gelijkenis met een dierenoog: in verschillende culturen gold hij als amulet die het boze oog zou weerkaatsen. Romeinse soldaten zouden hem hebben meegedragen als bescherming en als teken van waakzaamheid.
De steen is hard genoeg voor dagelijks gebruik en wordt meestal cabochon geslepen, dus glad en bol, want alleen zo komt de lichtband goed uit. In de traditie van het werken met stenen geldt tijgeroog als de steen van overzicht en zelfbeheersing: hij zou de blik scherpen zonder de emoties te laten oplaaien.
Eigenschappen van tijgeroog
• Traditioneel gedragen als amulet tegen het boze oog en tegen kwade bedoelingen.
• In het volksgeloof aanbevolen aan wie moeite heeft keuzes te overzien.
• Men gelooft dat hij helpt kalm te blijven wanneer anderen druk uitoefenen.
• Volgens overlevering ondersteunt hij het doorzien van onoprechte mensen.
• De traditie schrijft hem toe dat hij moed geeft zonder roekeloos te maken.
• Er wordt aangenomen dat hij concentratie versterkt bij werk dat precisie vraagt.
• Oude bronnen noemen hem als steen van ondernemers en onderhandelaars.
• In de steentraditie zou hij helpen geld te beheren in plaats van te laten wegvloeien.
• Men zegt dat hij faalangst voor een optreden of examen tempert.
• Volgens volksgeloof brengt hij evenwicht tussen willen en kunnen.
• Er wordt geloofd dat hij helpt in beweging te komen na een periode van uitstel.
• De overlevering verbindt hem met een goede nachtrust bij wie te veel nadenkt.
• Men gelooft dat hij zelfkritiek milder maakt zonder de scherpte weg te nemen.
• Vroeger droeg men hem bij het sluiten van een overeenkomst, voor een helder hoofd.
• Vanouds beschouwd als een steen van waakzaamheid en rustige kracht.
Tijgeroog staat symbool voor de blik van het roofdier: geduldig, gericht en zonder haast. De steen spreekt vooral mensen aan die verantwoordelijkheid dragen, die vaak knopen moeten doorhakken of die willen leren hun eigen doelen niet uit het oog te verliezen. Wat hier beschreven staat is overlevering en volksgeloof en is geen vervanging voor medisch advies.
Hardheidsniveau: 7
Chemische structuur: SiO₂
Soortelijk gewicht: 2.58 - 2.64
Chakra's: Sacraal, Zonnevlecht
Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel en droog goed af. Zonlicht beschadigt hem niet.
Barnsteen is strikt genomen geen steen maar versteend hars van naaldbomen die miljoenen jaren geleden groeiden. De hars droop langs de stam, verhardde en werd door de tijd omgevormd tot een lichte, warme massa in tinten van bleekgeel tot diep honingbruin. Soms zijn er insecten, luchtbelletjes of plantendeeltjes in ingesloten, en juist die stukken zijn voor wetenschappers en verzamelaars het waardevolst.
Het grootste deel komt van de Baltische kust, waar de zee na najaarsstormen brokken op het strand achterlaat; daarnaast zijn de Dominicaanse Republiek en Myanmar bekende herkomstgebieden. Barnsteen was al in de bronstijd handelswaar en werd over de zogeheten barnsteenroute tot diep in het Middellandse Zeegebied verhandeld. Wrijf je hem over wol, dan trekt hij kleine stukjes papier aan - het Griekse woord voor barnsteen, elektron, ligt aan de basis van ons woord elektriciteit.
Omdat het om organisch materiaal gaat, is barnsteen erg zacht en kwetsbaar. Hij krast makkelijk, verdraagt geen parfum of oplosmiddelen, wordt dof in de zon en hoort niet in water. Voorzichtig afnemen met een droge zachte doek is genoeg. In de traditie van het werken met stenen geldt hij als een warme, levende steen die de warmte van het lichaam vasthoudt.
Eigenschappen van barnsteen
• Van oudsher aan kinderen gegeven als kettinkje tijdens het doorkomen van de tandjes.
• In het volksgeloof aanbevolen aan wie zich koud en gesloten voelt.
• Men gelooft dat hij levenslust wekt na een sombere periode.
• Volgens overlevering ondersteunt hij een soepele keel en een vrije ademhaling.
• De traditie schrijft hem toe dat hij spanning uit de schouders haalt.
• Er wordt aangenomen dat hij zorgen lichter maakt en de lach terugbrengt.
• Oude bronnen noemen hem als beschermsteen voor zeelieden en vissers.
• In de steentraditie zou hij helpen bij het loslaten van oud verdriet.
• Men zegt dat hij warmte geeft aan stijve gewrichten wanneer hij op de huid ligt.
• Volgens volksgeloof brengt hij geluk in huis en houdt hij twist buiten de deur.
• Er wordt geloofd dat hij het zelfvertrouwen voedt van wie zich snel schaamt.
• De overlevering verbindt hem met een heldere geest bij creatief werk.
• Men gelooft dat hij goed past bij mensen die veel voor anderen zorgen.
• Vroeger brandde men kleine stukjes als geurige rook bij feestelijke gelegenheden.
• Vanouds beschouwd als een steen van zon en van bewaard leven.
Barnsteen symboliseert tijd die bewaard is gebleven: een druppel hars die een hele wereld vasthield. Hij spreekt vooral mensen aan die warmte zoeken, die na een koude periode weer op gang willen komen of die zich verbonden voelen met natuur en geschiedenis. De genoemde toepassingen komen uit volksgeloof en overlevering en vervangen geen medisch advies.
Hardheidsniveau: 2 - 2.5
Chemische structuur: C₁₀H₁₆O
Soortelijk gewicht: 1.05 - 1.09
Chakra's: Sacraal, Zonnevlecht
Verzorging: Niet in water leggen, de steen is poreus. Veeg af met een zachte droge doek en houd uit direct zonlicht.
Robijn is de rode variant van korund, hetzelfde mineraal dat in alle andere kleuren saffier heet. Het rood komt van sporen chroom in het kristal; datzelfde chroom zorgt ervoor dat robijn onder ultraviolet licht kan oplichten, waardoor de kleur bij daglicht bijna van binnenuit lijkt te gloeien. Met een hardheid van negen is robijn na diamant het hardste natuurlijke materiaal dat in sieraden wordt gebruikt.
De meest gewaardeerde tint staat bekend als duivenbloedrood en komt van oudsher uit het Mogok-gebied in Myanmar; verder wordt robijn gewonnen in Thailand, Sri Lanka, Madagaskar, Tanzania en Mozambique. Sommige stenen bevatten fijne naaldvormige insluitsels die bij bolle slijping een zesstralige ster laten zien, de zogeheten stervormige robijn. In veel oude culturen was de steen voorbehouden aan vorsten en gold hij als koning onder de edelstenen.
Dankzij die grote hardheid is robijn uitstekend geschikt voor ringen die dagelijks worden gedragen. In de traditie van het werken met stenen geldt hij als de steen van hartstocht en levenskracht: geen steen van bezinning maar van doen, van willen en van durven.
Eigenschappen van robijn
• Van oudsher gedragen door leiders als teken van moed en waardigheid.
• In het volksgeloof aanbevolen aan wie zich krachteloos en lusteloos voelt.
• Men gelooft dat hij de bloedsomloop en de warmte in het lichaam ondersteunt.
• Volgens overlevering wakkert hij hartstocht in een relatie weer aan.
• De traditie schrijft hem toe dat hij levenslust geeft na een sombere periode.
• Er wordt aangenomen dat hij helpt op te komen voor wat je belangrijk vindt.
• Oude bronnen noemen hem als beschermsteen in gevaarlijke omstandigheden.
• In de steentraditie zou hij besluitvaardigheid versterken.
• Men zegt dat hij helpt bij het overwinnen van faalangst.
• Volgens volksgeloof houdt hij afgunst van anderen op afstand.
• Er wordt geloofd dat hij trouw en toewijding voedt.
• De overlevering verbindt hem met eer en met het nakomen van je woord.
• Men gelooft dat hij mensen die presteren onder druk goed ligt.
• Vroeger droeg men hem in de strijd, in de overtuiging dat hij onkwetsbaar maakte.
• Vanouds beschouwd als een steen van vuur, gezag en onverzettelijkheid.
Robijn symboliseert het hart dat vol overtuiging klopt: warm, aanwezig en niet te negeren. De steen spreekt vooral mensen aan die de leiding hebben, die hun vuur kwijt zijn geraakt of die eindelijk voor zichzelf willen kiezen. De genoemde toepassingen komen uit volksgeloof en overlevering en zijn geen vervanging voor medisch advies.
Hardheidsniveau: 9
Chemische structuur: Al₂O₃
Soortelijk gewicht: 3.97 - 4.05
Chakra's: Wortel, Hart
Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel en droog goed af. Zonlicht beschadigt hem niet.

