Kreeft Geboortesteen

Agaat hoort bij de veelzijdigste stenen die de natuur voortbrengt. Je vindt hem in rood, grijs, wit, blauw, bruin en groen, en die kleuren liggen meestal in de kenmerkende concentrische banden die de steen meteen herkenbaar maken. De laagjes zijn nu eens doorschijnend, dan weer bijna ondoorzichtig. Omdat agaat tamelijk hard is, laat hij zich goed slijpen en polijsten, en dat verklaart waarom hij al eeuwenlang in de sieradenkunst wordt gebruikt.

De naam gaat terug op de Siciliaanse rivier de Achates, waar de steen volgens de overlevering voor het eerst is opgeraapt. Agaat ontstaat in holtes van vulkanisch gesteente, die door kiezelzuurrijke oplossingen laagje voor laagje werden opgevuld. Van oudsher maakte men er zegelringen, kralensnoeren, schaaltjes en kleine beeldjes van; doordat de steen zo duurzaam is, gingen zulke stukken vaak generaties mee.

In de traditie van het werken met stenen geldt agaat als een aardse, bedaarde steen die eerder langzaam dan heftig zou inwerken. Oude bronnen raden aan hem dicht op de huid te dragen, bijvoorbeeld als armband of ring, omdat de werking dan het volst zou zijn. Elke variant, herkenbaar aan kleur en tekening, kreeg vroeger zijn eigen toepassing toebedeeld.

Eigenschappen van agaat

• Traditioneel gedragen als beschermsteen die de drager door lastige omstandigheden heen zou helpen.

• In het volksgeloof aanbevolen bij onrustig slapen en bij een trage spijsvertering.

• Volgens oude overleveringen helpt hij feiten nuchter te zien zoals ze werkelijk zijn.

• Er wordt aangenomen dat agaat een stevige, mannelijke energie draagt die met vitaliteit en lichaamskracht werd verbonden.

• Men gelooft dat hij warmte geeft aan gespannen delen van het lichaam en opgebouwde spanning laat wegzakken.

• In de steentraditie zou hij overtollige energie afvoeren, waardoor men hem in drukke periodes ter hand nam.

• Volgens overlevering maakt hij het makkelijker contact te leggen en je thuis te voelen in een nieuwe omgeving.

• Hij geldt als een steen van moed die zou steunen bij het overwinnen van angsten.

• Vroeger meende men dat agaat helder denken en logisch redeneren versterkt.

• In het volksgeloof werd hij in verband gebracht met een sterker gestel en een soepele lymfestroom.

• Er wordt gezegd dat hij een lage bloeddruk naar een gewoner niveau zou brengen.

• Eeuwenlang gedragen tegen het boze oog, omdat de opvallende tekening als eerste de blik zou vangen.

• Door zijn warme uitstraling zou hij helpen ook in mindere dagen de goede kant van gebeurtenissen te zien.

• Men gelooft dat kinderen met een agaat in hun zak rustiger blijven en minder snel ruzie zoeken.

• Van oudsher beschouwd als een steen van vreugde en innerlijke vrede.

Agaat staat symbool voor aards succes: de traditie schrijft hem bescherming toe en het terugbrengen van moed die opgebruikt raakte. Ondernemers droegen hem gewoonlijk onder de gordel, bijvoorbeeld in een broekzak, en als ring zou hij het zelfvertrouwen extra versterken. De steen spreekt vooral mensen aan die op zoek zijn naar rust, stevigheid en een gevoel van veiligheid in het dagelijks leven. De beschreven toepassingen komen uit overlevering en volksgeloof en vervangen geen medisch advies.

Hardheidsniveau: 6.5 - 7

Chemische structuur: SiO₂

Soortelijk gewicht: 2.60 - 2.64

Chakra's: Wortel, Sacraal, Hart

Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel en droog goed af. Zonlicht beschadigt hem niet.

Amethist is de paarse variant van kwarts en waarschijnlijk de bekendste gekleurde steen ter wereld. De tint loopt van een zacht lila tot een diep, bijna wijnrood paars, en ontstaat door sporen ijzer in het kristalrooster in combinatie met natuurlijke straling in de bodem. De mooiste stukken groeien als puntige kristallen tegen de wand van holle geodes, waarvan sommige zo groot zijn dat een mens erin kan staan.

De naam komt uit het Grieks en betekent zoveel als niet dronken. In de oudheid werd geloofd dat een beker van amethist de drinker nuchter zou houden, en om die reden dronken Grieken en Romeinen wijn uit bekers die met de steen waren ingelegd. Later werd amethist een kerkelijke steen bij uitstek; bisschopsringen werden er eeuwenlang mee gezet. Belangrijke vindplaatsen liggen in Brazilië, Uruguay, Zambia en Madagaskar.

Wie amethist gebruikt, moet weten dat de kleur niet blijvend is in fel licht: langdurige zon laat het paars verbleken tot bijna kleurloos. Daarom bewaart men de steen liever in de schaduw. In de traditie van het werken met stenen geldt amethist als een steen van bezinning die vooral in de avond en voor het slapengaan werd gebruikt.

Eigenschappen van amethist

• Van oudsher gedragen als steen van matiging, tegen alles waar men te veel van neemt.

• In het volksgeloof aanbevolen bij een druk hoofd dat 's avonds niet tot rust komt.

• Men gelooft dat hij helpt bij onrustige nachten en bij nare dromen.

• Volgens overlevering ondersteunt hij mensen die willen stoppen met een gewoonte die hen niet goed doet.

• De traditie schrijft hem toe dat hij spanningshoofdpijn verzacht als hij op het voorhoofd wordt gelegd.

• Er wordt aangenomen dat hij het onderscheidingsvermogen scherpt bij moeilijke keuzes.

• Oude bronnen noemen hem een steen van studie en geconcentreerd denkwerk.

• In de steentraditie zou hij rouw en gemis draaglijker maken.

• Men zegt dat hij drift tempert en helpt kalm te blijven in een discussie.

• Volgens volksgeloof beschermt hij de ruimte waar hij staat tegen onrustige sfeer.

• Er wordt geloofd dat hij de aandacht naar binnen keert en zo meditatie ondersteunt.

• De overlevering verbindt hem met een helder geheugen en een goed gevoel voor tijd.

• Men gelooft dat hij mensen die veel geven aan anderen helpt hun eigen grens te bewaken.

• Vroeger legde men een amethist onder het kussen om rustiger te slapen.

• Vanouds gezien als een steen van waardigheid en innerlijke stilte.

Amethist symboliseert bezonnenheid: het vermogen om te wachten, af te wegen en niet mee te gaan met de eerste opwelling. De steen spreekt vooral mensen aan die veel in hun hoofd zitten, die slecht loskomen van de dag of die een gewoonte willen loslaten. Alles wat hierboven staat komt uit overlevering en volksgeloof en vervangt geen medisch advies.

Hardheidsniveau: 7

Chemische structuur: SiO₂

Soortelijk gewicht: 2.65

Chakra's: Derde oog, Kruin

Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel. Laat hem niet lang in de volle zon liggen, de kleur verbleekt.

Aventurijn is een dichte kwartssoort met een zacht glinsterend oppervlak. Die glinstering komt van talloze minuscule plaatjes van andere mineralen die in de steen zijn ingesloten - bij de bekende groene variant is dat meestal fuchsiet, een chroomhoudende mica. Het verschijnsel heet aventurescentie en zorgt ervoor dat de steen bij het draaien in het licht lijkt te fonkelen zonder doorzichtig te zijn.

De naam gaat terug op een Italiaans woord voor toeval. In de achttiende eeuw viel er in een Venetiaanse glasblazerij per ongeluk koperslijpsel in gesmolten glas, wat een glinsterende massa opleverde die a ventura werd genoemd. Toen men later een natuursteen met hetzelfde effect vond, kreeg die dezelfde naam. Aventurijn komt vooral uit India, Brazilië, Rusland en Tanzania, en is er behalve groen ook in perzikkleur, blauw en grijs.

Omdat de steen betaalbaar is en zich makkelijk laat polijsten, wordt hij veel verwerkt tot handstenen, kralen en kleine schalen. In de traditie van het werken met stenen geldt aventurijn als de steen van kansen en ontspannen doorzettingsvermogen, en men houdt hem vaak in de broekzak bij gelegenheden waar een beetje geluk welkom is.

Eigenschappen van aventurijn

• Traditioneel gedragen als geluksteen bij sollicitaties, examens en spannende gesprekken.

• In het volksgeloof aanbevolen aan wie besluiteloos is en moeilijk een knoop doorhakt.

• Men gelooft dat hij ergernis tempert en zorgt voor een rustiger reactie.

• Volgens overlevering ondersteunt hij een gelijkmatige hartslag en een kalme ademhaling.

• De traditie schrijft hem toe dat hij het herstel na een drukke periode aangenamer maakt.

• Er wordt aangenomen dat hij optimisme voedt zonder tot overmoed te leiden.

• Oude bronnen noemen hem bij huidklachten en irritaties van de huid.

• In de steentraditie zou hij helpen oude teleurstellingen los te laten.

• Men zegt dat hij creatief werk op gang brengt wanneer men vastzit.

• Volgens volksgeloof brengt hij evenwicht in geldzaken en in het uitgavenpatroon.

• Er wordt geloofd dat hij de slaap verdiept bij wie te veel piekert.

• De overlevering verbindt hem met empathie en het vermogen anderen te begrijpen.

• Men gelooft dat hij tuinliefhebbers en mensen die met planten werken bijzonder ligt.

• Vroeger droeg men hem mee op reis als bescherming tegen kleine tegenslagen.

• Vanouds beschouwd als een steen van groei die geen haast kent.

Aventurijn staat voor de kans die je pas ziet als je ontspannen genoeg bent om te kijken. De steen spreekt vooral mensen aan die aan iets nieuws beginnen, die snel geïrriteerd raken of die na een tegenslag hun vertrouwen willen hervinden. De hier beschreven toepassingen berusten op volksgeloof en overlevering en komen niet in de plaats van medisch advies.

Hardheidsniveau: 7

Chemische structuur: SiO₂

Soortelijk gewicht: 2.64 - 2.69

Chakra's: Hart

Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel en droog goed af. Zonlicht beschadigt hem niet.

Maansteen is een veldspaat met een zachte, zwevende glans die over het oppervlak lijkt te schuiven wanneer je de steen kantelt. Dat verschijnsel heet adularescentie en ontstaat doordat de steen uit uiterst dunne, afwisselende laagjes bestaat die het licht verstrooien. Het resultaat is een melkwitte gloed met vaak een blauwe zweem, die inderdaad aan maanlicht op water doet denken.

De mooiste stenen komen uit Sri Lanka en India, daarnaast uit Myanmar en Madagaskar. In veel culturen werd maansteen aan de maan en aan de vrouwelijke cyclus verbonden; in India geldt hij tot vandaag als een geschenk voor geliefden. Rond 1900 was hij bovendien een lievelingssteen van de art-nouveaujuweliers, die de zachte glans lieten samengaan met golvende lijnen in zilver.

Maansteen is niet bijzonder hard en bovendien poreus, dus hij vraagt voorzichtigheid: niet in water leggen, niet met schoonmaakmiddel behandelen en liever afnemen met een droge, zachte doek. In de traditie van het werken met stenen geldt hij als een steen van gevoel en ritme, gedragen om beter mee te bewegen met wat er komt in plaats van ertegenin te gaan.

Eigenschappen van maansteen

• Van oudsher gedragen door vrouwen als steen die de eigen cyclus zou begeleiden.

• In het volksgeloof aanbevolen bij stemmingen die zonder duidelijke reden omslaan.

• Men gelooft dat hij de intuïtie verfijnt en dromen levendiger maakt.

• Volgens overlevering helpt hij vocht in het lichaam beter in balans te blijven.

• De traditie schrijft hem toe dat hij nieuwe geliefden dichter bij elkaar brengt.

• Er wordt aangenomen dat hij overgevoeligheid tempert bij wie alles sterk binnenkrijgt.

• Oude bronnen noemen hem als reissteen, vooral bij reizen over water en bij nacht.

• In de steentraditie zou hij zachtheid brengen bij mensen die te hard zijn voor zichzelf.

• Men zegt dat hij helpt bij het aanvaarden van veranderingen die toch niet te keren zijn.

• Volgens volksgeloof ondersteunt hij de rust van jonge moeders.

• Er wordt geloofd dat hij het gevoel voor timing scherpt: wanneer handelen, wanneer wachten.

• De overlevering verbindt hem met vruchtbare ideeën en met een goed begin.

• Men gelooft dat hij spanning in de onderbuik verzacht als hij daar wordt gedragen.

• Vroeger legde men hem in het volle maanlicht om hem te verfrissen.

• Vanouds beschouwd als een steen van geduld en van stille hoop.

Maansteen symboliseert het ritme van eb en vloed in een mensenleven: niets blijft, alles keert terug. De steen spreekt vooral mensen aan die zich in een overgangsfase bevinden, die veel op gevoel varen of die zachter met zichzelf willen omgaan. Wat hier beschreven staat is overlevering en volksgeloof, en het vervangt geen medisch advies.

Hardheidsniveau: 6 - 6.5

Chemische structuur: KAlSi₃O₈

Soortelijk gewicht: 2.56 - 2.59

Chakra's: Sacraal, Derde oog, Kruin

Verzorging: Niet in water leggen, de steen is poreus. Veeg af met een zachte droge doek en houd uit direct zonlicht.

Bergkristal is de heldere, kleurloze vorm van kwarts en misschien wel de bekendste steen ter wereld. De kristallen groeien als zeskantige zuilen met een puntige top, soms zo doorzichtig als glas, soms met sluiers, regenboogjes of andere mineralen erin. Het woord kristal komt van het Griekse krystallos, ijs, omdat men in de oudheid geloofde dat het om water ging dat door eeuwige kou voorgoed was verhard.

Kwarts is het meest verbreide mineraal in de aardkorst en wordt overal ter wereld gewonnen; bijzonder heldere stukken komen uit Brazilië, Madagaskar, Arkansas en de Alpen. Naast het gebruik in sieraden en beeldhouwwerk speelt kwarts een sleutelrol in de techniek: door zijn piëzo-elektrische eigenschap trilt hij bij een aangelegde spanning met grote regelmaat, en op dat principe berusten kwartsuurwerken en talloze elektronische schakelingen.

In de traditie van het werken met stenen wordt bergkristal de allrounder genoemd. Waar andere stenen aan één thema worden gekoppeld, geldt hij als de neutrale steen die volgens de overlevering aanvult wat er nodig is. Hij wordt daarom vaak gecombineerd met andere stenen en is de gebruikelijke keuze voor wie met een eerste steen begint.

Eigenschappen van bergkristal

• Traditioneel gebruikt om gedachten te ordenen wanneer alles door elkaar loopt.

• In het volksgeloof aanbevolen aan wie zich futloos voelt zonder duidelijke reden.

• Men gelooft dat hij de werking van andere stenen versterkt wanneer hij ernaast ligt.

• Volgens overlevering ondersteunt hij een goede concentratie tijdens studie.

• De traditie schrijft hem toe dat hij een ruimte fris en helder laat aanvoelen.

• Er wordt aangenomen dat hij helpt een voornemen scherp te formuleren.

• Oude bronnen noemen hem bij helderziendheid en bij het duiden van dromen.

• In de steentraditie zou hij het geheugen ondersteunen bij het onthouden van details.

• Men zegt dat hij helpt in gesprekken de kern te raken zonder omwegen.

• Volgens volksgeloof neemt hij zwaarte weg uit een huis waar veel is gebeurd.

• Er wordt geloofd dat hij het lichaam helpt zijn eigen ritme te hervinden.

• De overlevering verbindt hem met zuiverheid van bedoelingen.

• Men gelooft dat hij goed past bij wie meditatie of ademwerk beoefent.

• Vroeger sneed men er bollen uit om erin te kijken en te voorspellen.

• Vanouds beschouwd als een steen van helderheid en van een nieuw begin.

Bergkristal staat voor doorzichtigheid in de meest letterlijke zin: niets verborgen, niets verkleurd. De steen spreekt vooral mensen aan die overzicht kwijt zijn, die aan iets nieuws beginnen of die zich willen concentreren op één ding tegelijk. Alles wat hierboven staat berust op overlevering en volksgeloof en komt niet in de plaats van medisch advies.

Hardheidsniveau: 7

Chemische structuur: SiO₂

Soortelijk gewicht: 2.65

Chakra's: Kruin, Derde oog

Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel en droog goed af. Zonlicht beschadigt hem niet.

Robijn is de rode variant van korund, hetzelfde mineraal dat in alle andere kleuren saffier heet. Het rood komt van sporen chroom in het kristal; datzelfde chroom zorgt ervoor dat robijn onder ultraviolet licht kan oplichten, waardoor de kleur bij daglicht bijna van binnenuit lijkt te gloeien. Met een hardheid van negen is robijn na diamant het hardste natuurlijke materiaal dat in sieraden wordt gebruikt.

De meest gewaardeerde tint staat bekend als duivenbloedrood en komt van oudsher uit het Mogok-gebied in Myanmar; verder wordt robijn gewonnen in Thailand, Sri Lanka, Madagaskar, Tanzania en Mozambique. Sommige stenen bevatten fijne naaldvormige insluitsels die bij bolle slijping een zesstralige ster laten zien, de zogeheten stervormige robijn. In veel oude culturen was de steen voorbehouden aan vorsten en gold hij als koning onder de edelstenen.

Dankzij die grote hardheid is robijn uitstekend geschikt voor ringen die dagelijks worden gedragen. In de traditie van het werken met stenen geldt hij als de steen van hartstocht en levenskracht: geen steen van bezinning maar van doen, van willen en van durven.

Eigenschappen van robijn

• Van oudsher gedragen door leiders als teken van moed en waardigheid.

• In het volksgeloof aanbevolen aan wie zich krachteloos en lusteloos voelt.

• Men gelooft dat hij de bloedsomloop en de warmte in het lichaam ondersteunt.

• Volgens overlevering wakkert hij hartstocht in een relatie weer aan.

• De traditie schrijft hem toe dat hij levenslust geeft na een sombere periode.

• Er wordt aangenomen dat hij helpt op te komen voor wat je belangrijk vindt.

• Oude bronnen noemen hem als beschermsteen in gevaarlijke omstandigheden.

• In de steentraditie zou hij besluitvaardigheid versterken.

• Men zegt dat hij helpt bij het overwinnen van faalangst.

• Volgens volksgeloof houdt hij afgunst van anderen op afstand.

• Er wordt geloofd dat hij trouw en toewijding voedt.

• De overlevering verbindt hem met eer en met het nakomen van je woord.

• Men gelooft dat hij mensen die presteren onder druk goed ligt.

• Vroeger droeg men hem in de strijd, in de overtuiging dat hij onkwetsbaar maakte.

• Vanouds beschouwd als een steen van vuur, gezag en onverzettelijkheid.

Robijn symboliseert het hart dat vol overtuiging klopt: warm, aanwezig en niet te negeren. De steen spreekt vooral mensen aan die de leiding hebben, die hun vuur kwijt zijn geraakt of die eindelijk voor zichzelf willen kiezen. De genoemde toepassingen komen uit volksgeloof en overlevering en zijn geen vervanging voor medisch advies.

Hardheidsniveau: 9

Chemische structuur: Al₂O₃

Soortelijk gewicht: 3.97 - 4.05

Chakra's: Wortel, Hart

Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel en droog goed af. Zonlicht beschadigt hem niet.

Smaragd is de groene variant van beryl en dankt zijn kleur aan sporen chroom en soms vanadium. Dat diepe, verzadigde groen is zo kenmerkend dat het als kleurnaam in het dagelijks taalgebruik is beland. Anders dan bij de meeste edelstenen worden insluitsels bij smaragd niet als gebrek gezien: het fijne netwerk van scheurtjes en kristalletjes heet jardin, tuin, en geldt als bewijs van natuurlijke herkomst.

De beroemdste smaragden komen uit Colombia, met Muzo en Chivor als klassieke mijnen; daarnaast wordt er gewonnen in Zambia, Brazilië, Zimbabwe en Afghanistan. In de oudheid waren de mijnen bij de Rode Zee, later bekend als de mijnen van Cleopatra, de belangrijkste bron voor de Middellandse Zeewereld. De Spaanse verovering van Zuid-Amerika bracht de Colombiaanse stenen naar Europese en Indiase vorstenhuizen.

Door al die insluitsels is smaragd gevoeliger dan zijn hardheid doet vermoeden. Vrijwel elke steen is met olie of hars behandeld om de scheurtjes minder zichtbaar te maken, en die behandeling verdraagt geen heet water, stoom of ultrasoon reinigen. In de traditie van het werken met stenen geldt smaragd als de steen van het hart en van heldere waarneming.

Eigenschappen van smaragd

• Van oudsher gedragen als steen van trouwe liefde en oprechte verbondenheid.

• In het volksgeloof aanbevolen aan wie moeite heeft te vergeven.

• Men gelooft dat hij vermoeide ogen verkwikt door ernaar te kijken.

• Volgens overlevering ondersteunt hij een rustig hart en een gelijkmatig humeur.

• De traditie schrijft hem toe dat hij helderheid geeft bij ingewikkelde kwesties.

• Er wordt aangenomen dat hij helpt eerlijk te zijn zonder hardheid.

• Oude bronnen noemen hem als steen van waarzeggers en zieners.

• In de steentraditie zou hij welvaart brengen aan wie hem eerlijk verwierf.

• Men zegt dat hij samenwerking bevordert waar belangen botsen.

• Volgens volksgeloof beschermt hij reizigers over zee.

• Er wordt geloofd dat hij het geheugen ondersteunt bij veel leerwerk.

• De overlevering verbindt hem met groei die in stilte gebeurt.

• Men gelooft dat hij goed past bij wie kunst of muziek beoefent.

• Vroeger droeg men hem in de veronderstelling dat leugens er niet aan konden ontsnappen.

• Vanouds beschouwd als een steen van lente, vernieuwing en hoop.

Smaragd symboliseert het groen dat na de winter terugkeert: bewijs dat leven zich herhaalt. De steen spreekt vooral mensen aan die hun relaties willen verdiepen, die met iets nieuws beginnen of die na een breuk weer willen leren vertrouwen. Wat hier beschreven staat berust op volksgeloof en overlevering en komt niet in de plaats van medisch advies.

Hardheidsniveau: 7.5 - 8

Chemische structuur: Be₃Al₂Si₆O₁₈

Soortelijk gewicht: 2.67 - 2.78

Chakra's: Hart

Verzorging: Niet in water leggen. Veeg na het dragen droog en houd uit de buurt van hitte.