Tweelingen Geboortesteen

Agaat hoort bij de veelzijdigste stenen die de natuur voortbrengt. Je vindt hem in rood, grijs, wit, blauw, bruin en groen, en die kleuren liggen meestal in de kenmerkende concentrische banden die de steen meteen herkenbaar maken. De laagjes zijn nu eens doorschijnend, dan weer bijna ondoorzichtig. Omdat agaat tamelijk hard is, laat hij zich goed slijpen en polijsten, en dat verklaart waarom hij al eeuwenlang in de sieradenkunst wordt gebruikt.

De naam gaat terug op de Siciliaanse rivier de Achates, waar de steen volgens de overlevering voor het eerst is opgeraapt. Agaat ontstaat in holtes van vulkanisch gesteente, die door kiezelzuurrijke oplossingen laagje voor laagje werden opgevuld. Van oudsher maakte men er zegelringen, kralensnoeren, schaaltjes en kleine beeldjes van; doordat de steen zo duurzaam is, gingen zulke stukken vaak generaties mee.

In de traditie van het werken met stenen geldt agaat als een aardse, bedaarde steen die eerder langzaam dan heftig zou inwerken. Oude bronnen raden aan hem dicht op de huid te dragen, bijvoorbeeld als armband of ring, omdat de werking dan het volst zou zijn. Elke variant, herkenbaar aan kleur en tekening, kreeg vroeger zijn eigen toepassing toebedeeld.

Eigenschappen van agaat

• Traditioneel gedragen als beschermsteen die de drager door lastige omstandigheden heen zou helpen.

• In het volksgeloof aanbevolen bij onrustig slapen en bij een trage spijsvertering.

• Volgens oude overleveringen helpt hij feiten nuchter te zien zoals ze werkelijk zijn.

• Er wordt aangenomen dat agaat een stevige, mannelijke energie draagt die met vitaliteit en lichaamskracht werd verbonden.

• Men gelooft dat hij warmte geeft aan gespannen delen van het lichaam en opgebouwde spanning laat wegzakken.

• In de steentraditie zou hij overtollige energie afvoeren, waardoor men hem in drukke periodes ter hand nam.

• Volgens overlevering maakt hij het makkelijker contact te leggen en je thuis te voelen in een nieuwe omgeving.

• Hij geldt als een steen van moed die zou steunen bij het overwinnen van angsten.

• Vroeger meende men dat agaat helder denken en logisch redeneren versterkt.

• In het volksgeloof werd hij in verband gebracht met een sterker gestel en een soepele lymfestroom.

• Er wordt gezegd dat hij een lage bloeddruk naar een gewoner niveau zou brengen.

• Eeuwenlang gedragen tegen het boze oog, omdat de opvallende tekening als eerste de blik zou vangen.

• Door zijn warme uitstraling zou hij helpen ook in mindere dagen de goede kant van gebeurtenissen te zien.

• Men gelooft dat kinderen met een agaat in hun zak rustiger blijven en minder snel ruzie zoeken.

• Van oudsher beschouwd als een steen van vreugde en innerlijke vrede.

Agaat staat symbool voor aards succes: de traditie schrijft hem bescherming toe en het terugbrengen van moed die opgebruikt raakte. Ondernemers droegen hem gewoonlijk onder de gordel, bijvoorbeeld in een broekzak, en als ring zou hij het zelfvertrouwen extra versterken. De steen spreekt vooral mensen aan die op zoek zijn naar rust, stevigheid en een gevoel van veiligheid in het dagelijks leven. De beschreven toepassingen komen uit overlevering en volksgeloof en vervangen geen medisch advies.

Hardheidsniveau: 6.5 - 7

Chemische structuur: SiO₂

Soortelijk gewicht: 2.60 - 2.64

Chakra's: Wortel, Sacraal, Hart

Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel en droog goed af. Zonlicht beschadigt hem niet.

Maansteen is een veldspaat met een zachte, zwevende glans die over het oppervlak lijkt te schuiven wanneer je de steen kantelt. Dat verschijnsel heet adularescentie en ontstaat doordat de steen uit uiterst dunne, afwisselende laagjes bestaat die het licht verstrooien. Het resultaat is een melkwitte gloed met vaak een blauwe zweem, die inderdaad aan maanlicht op water doet denken.

De mooiste stenen komen uit Sri Lanka en India, daarnaast uit Myanmar en Madagaskar. In veel culturen werd maansteen aan de maan en aan de vrouwelijke cyclus verbonden; in India geldt hij tot vandaag als een geschenk voor geliefden. Rond 1900 was hij bovendien een lievelingssteen van de art-nouveaujuweliers, die de zachte glans lieten samengaan met golvende lijnen in zilver.

Maansteen is niet bijzonder hard en bovendien poreus, dus hij vraagt voorzichtigheid: niet in water leggen, niet met schoonmaakmiddel behandelen en liever afnemen met een droge, zachte doek. In de traditie van het werken met stenen geldt hij als een steen van gevoel en ritme, gedragen om beter mee te bewegen met wat er komt in plaats van ertegenin te gaan.

Eigenschappen van maansteen

• Van oudsher gedragen door vrouwen als steen die de eigen cyclus zou begeleiden.

• In het volksgeloof aanbevolen bij stemmingen die zonder duidelijke reden omslaan.

• Men gelooft dat hij de intuïtie verfijnt en dromen levendiger maakt.

• Volgens overlevering helpt hij vocht in het lichaam beter in balans te blijven.

• De traditie schrijft hem toe dat hij nieuwe geliefden dichter bij elkaar brengt.

• Er wordt aangenomen dat hij overgevoeligheid tempert bij wie alles sterk binnenkrijgt.

• Oude bronnen noemen hem als reissteen, vooral bij reizen over water en bij nacht.

• In de steentraditie zou hij zachtheid brengen bij mensen die te hard zijn voor zichzelf.

• Men zegt dat hij helpt bij het aanvaarden van veranderingen die toch niet te keren zijn.

• Volgens volksgeloof ondersteunt hij de rust van jonge moeders.

• Er wordt geloofd dat hij het gevoel voor timing scherpt: wanneer handelen, wanneer wachten.

• De overlevering verbindt hem met vruchtbare ideeën en met een goed begin.

• Men gelooft dat hij spanning in de onderbuik verzacht als hij daar wordt gedragen.

• Vroeger legde men hem in het volle maanlicht om hem te verfrissen.

• Vanouds beschouwd als een steen van geduld en van stille hoop.

Maansteen symboliseert het ritme van eb en vloed in een mensenleven: niets blijft, alles keert terug. De steen spreekt vooral mensen aan die zich in een overgangsfase bevinden, die veel op gevoel varen of die zachter met zichzelf willen omgaan. Wat hier beschreven staat is overlevering en volksgeloof, en het vervangt geen medisch advies.

Hardheidsniveau: 6 - 6.5

Chemische structuur: KAlSi₃O₈

Soortelijk gewicht: 2.56 - 2.59

Chakra's: Sacraal, Derde oog, Kruin

Verzorging: Niet in water leggen, de steen is poreus. Veeg af met een zachte droge doek en houd uit direct zonlicht.

Obsidiaan is vulkanisch glas: lava die zo snel afkoelde dat er geen kristallen konden groeien. Daardoor is het geen mineraal in de strikte zin maar een amorf gesteente, meestal diepzwart en spiegelend, soms met bruine banden, zilverachtige glans of gouden schijn. De bekende sneeuwvlokobsidiaan dankt zijn witte vlokken aan kleine radiaalvormige groeisels van cristobaliet.

Bij het breken ontstaat een scherpe schelpvormige rand, en juist die eigenschap maakte obsidiaan tot een van de belangrijkste grondstoffen van de prehistorie. Van Anatolië tot Midden-Amerika werden er messen, pijlpunten en schrapers van gemaakt; de Azteken zetten scherven ervan in houten zwaarden. Ook gepolijste obsidiaanspiegels zijn eeuwenoud en werden gebruikt bij ceremonies.

De steen is niet erg hard en kan bij een val splinteren, dus voorzichtigheid is geboden bij geslepen stukken met dunne randen. In de traditie van het werken met stenen geldt obsidiaan als een directe, onverbloemde steen: hij zou laten zien wat men liever niet ziet, en werd daarom van oudsher gebruikt bij bezinning in plaats van bij dagelijks dragen.

Eigenschappen van obsidiaan

• Traditioneel gebruikt als spiegel om naar zichzelf te kijken zonder verfraaiing.

• In het volksgeloof gedragen als schild tegen kwade invloeden van buiten.

• Men gelooft dat hij helpt oude patronen te herkennen die zich blijven herhalen.

• Volgens overlevering ondersteunt hij een goede spijsvertering.

• De traditie schrijft hem toe dat hij spanning uit het lichaam wegtrekt.

• Er wordt aangenomen dat hij moed geeft om een pijnlijke waarheid onder ogen te zien.

• Oude bronnen noemen hem bij het verwerken van een schok of plotseling verlies.

• In de steentraditie zou hij helpen grenzen te bewaken tegen veeleisende mensen.

• Men zegt dat hij verstrooide gedachten stevig op de grond zet.

• Volgens volksgeloof houdt hij nare dromen buiten de slaapkamer.

• Er wordt geloofd dat hij helpt woede te uiten zonder erin te verdwalen.

• De overlevering verbindt hem met eerlijkheid, vooral tegenover jezelf.

• Men gelooft dat hij goed past bij wie een periode van verandering doormaakt.

• Vroeger legde men hem bij de drempel om het huis te beschermen.

• Vanouds beschouwd als een steen van vuur dat tot rust is gekomen.

Obsidiaan staat voor het moment waarop vuur stolt tot glas: heftigheid die vorm krijgt. De steen spreekt vooral mensen aan die middenin een omslag zitten, die zichzelf beter willen leren kennen of die behoefte hebben aan een duidelijke grens om zich heen. De genoemde toepassingen berusten op volksgeloof en overlevering en komen niet in de plaats van medisch advies.

Hardheidsniveau: 5 - 5.5

Chemische structuur: SiO₂ (vulkanisch glas)

Soortelijk gewicht: 2.35 - 2.60

Chakra's: Wortel

Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel en droog goed af. Zonlicht beschadigt hem niet.

Turkoois is een waterhoudend koperaluminiumfosfaat en ontleent daaraan zijn onmiskenbare hemelsblauw tot blauwgroen. Het koper zorgt voor het blauw, ijzer verschuift de tint richting groen. Vaak lopen er donkere aders van het moedergesteente doorheen; die tekening heet matrix en wordt door veel liefhebbers juist gewaardeerd. De steen is ondoorzichtig en heeft na polijsten een zachte, wasachtige glans.

De naam kwam via Frankrijk in onze taal en betekent Turkse steen, omdat het materiaal uit Perzië destijds via Turkije Europa bereikte. Turkoois hoort bij de oudste sieraadstenen ter wereld: hij zat in Egyptische graven, in Perzische koepels en in het zilverwerk van de Navajo en Zuni in het zuidwesten van de Verenigde Staten. Ook Iran, China en Mexico zijn belangrijke herkomstgebieden.

Belangrijk om te weten: turkoois is een zachte en uitgesproken poreuze steen. Hij neemt vocht op, waardoor hij kan verkleuren of zelfs barsten, en hij mag daarom nooit in water worden gelegd. Ook zeep, parfum, huidolie en langdurig zonlicht tasten hem aan. Veel handelsturkoois is daarom gestabiliseerd met kunsthars. Afnemen met een droge zachte doek is de enige juiste verzorging. In de traditie van het werken met stenen geldt hij als beschermsteen van reizigers en ruiters.

Eigenschappen van turkoois

• Van oudsher meegedragen op reis, als bescherming onderweg.

• In het volksgeloof aan het paardentuig gehangen om ruiter en dier te behoeden.

• Men gelooft dat hij helpt vrijuit te spreken zonder scherpe randen.

• Volgens overlevering ondersteunt hij een soepele keel en luchtwegen.

• De traditie schrijft hem toe dat hij verzoening brengt na een conflict.

• Er wordt aangenomen dat hij vriendschap versterkt wanneer hij wordt geschonken.

• Oude bronnen noemen hem als steen die geluk brengt aan wie hem cadeau krijgt.

• In de steentraditie zou hij het gevoel van eenzaamheid verzachten.

• Men zegt dat hij helpt bij het herstellen van vertrouwen.

• Volgens volksgeloof beschermt hij tegen het boze oog en tegen afgunst.

• Er wordt geloofd dat hij rust brengt bij wie veel onderweg is.

• De overlevering verbindt hem met wijsheid die uit ervaring komt.

• Men gelooft dat hij creatief werk in gang zet bij wie vastloopt.

• Vroeger meende men dat een verkleurende turkoois onheil aankondigde - in werkelijkheid komt dat door vocht en huidvet.

• Vanouds beschouwd als een steen van hemel en water, van vrijheid en terugkeer.

Turkoois symboliseert de weg: vertrekken, onderweg zijn en veilig thuiskomen. De steen spreekt vooral mensen aan die veel reizen, die banden willen herstellen of die zoeken naar een rustiger manier van spreken. Hij vraagt een zachte hand, want zijn schoonheid is even kwetsbaar als zijn kleur. Alles wat hierboven staat berust op overlevering en volksgeloof en vervangt geen medisch advies.

Hardheidsniveau: 5 - 6

Chemische structuur: CuAl₆(PO₄)₄(OH)₈·5H₂O

Soortelijk gewicht: 2.31 - 2.84

Chakra's: Keel, Hart, Derde oog

Verzorging: Niet in water leggen, de steen is poreus. Veeg af met een zachte droge doek en houd uit direct zonlicht.

Jade is een verzamelnaam voor twee verschillende mineralen die er sterk op elkaar lijken: jadeïet en nefriet. Beide zijn opgebouwd uit dicht dooreengegroeide vezelige kristallen, en daaraan danken ze een taaiheid die groter is dan die van veel hardere stenen - jade laat zich moeilijk breken en juist daardoor uitzonderlijk fijn snijden. De kleur loopt van romig wit en lichtgeel tot alle tinten groen, met daarnaast lavendel en zwart.

In China wordt jade al meer dan zesduizend jaar bewerkt en gold hij lange tijd als kostbaarder dan goud; hij stond voor deugd, wijsheid en bescheidenheid, en werd verwerkt tot rituele schijven, zegels en grafgiften. Ook de Maori in Nieuw-Zeeland en de volken van Midden-Amerika kenden een rijke jadetraditie. De meest gezochte jadeïet, in een intens grasgroen, komt uit Myanmar; nefriet komt onder meer uit Rusland, Canada en Nieuw-Zeeland.

Jade voelt koel en glad aan en krijgt na polijsten een zachte vetglans. In de traditie van het werken met stenen geldt hij als de steen van maat houden: niet de heftigste steen, maar de meest bestendige, en in Azië van oudsher gedragen als bescherming die een heel leven meegaat.

Eigenschappen van jade

• Van oudsher gedragen als beschermsteen die een lang en rustig leven zou begunstigen.

• In het volksgeloof aanbevolen aan wie zichzelf voortdurend voorbijloopt.

• Men gelooft dat hij de nieren en de vochthuishouding ondersteunt.

• Volgens overlevering brengt hij rust in huis en harmonie in het gezin.

• De traditie schrijft hem toe dat hij wijsheid geeft bij lastige beslissingen.

• Er wordt aangenomen dat hij helpt drift te beheersen zonder haar te onderdrukken.

• Oude bronnen noemen hem als steen van geluk bij nieuwe ondernemingen.

• In de steentraditie zou hij vriendschap en trouw bestendigen.

• Men zegt dat hij helpt te aanvaarden wat niet te veranderen valt.

• Volgens volksgeloof beschermt hij kinderen die hem als hangertje dragen.

• Er wordt geloofd dat hij dromen rustiger en helderder maakt.

• De overlevering verbindt hem met bescheidenheid en met innerlijke waardigheid.

• Men gelooft dat hij goed past bij wie zorgt voor anderen zonder zichzelf te vergeten.

• Vroeger gaf men jade door van generatie op generatie als familiestuk.

• Vanouds beschouwd als een steen van evenwicht en stille standvastigheid.

Jade symboliseert de kracht die niet breekt omdat ze meegeeft. De steen spreekt vooral mensen aan die rust zoeken in een druk bestaan, die een familie of een bedrijf dragen of die willen leren minder te forceren en meer te laten rijpen. De hier beschreven toepassingen horen bij overlevering en volksgeloof en vervangen geen medisch advies.

Hardheidsniveau: 6 - 7

Chemische structuur: NaAlSi₂O₆ / Ca₂(Mg,Fe)₅Si₈O₂₂(OH)₂

Soortelijk gewicht: 2.90 - 3.38

Chakra's: Hart

Verzorging: Reinig met lauw water en een zachte borstel en droog goed af. Zonlicht beschadigt hem niet.

Smaragd is de groene variant van beryl en dankt zijn kleur aan sporen chroom en soms vanadium. Dat diepe, verzadigde groen is zo kenmerkend dat het als kleurnaam in het dagelijks taalgebruik is beland. Anders dan bij de meeste edelstenen worden insluitsels bij smaragd niet als gebrek gezien: het fijne netwerk van scheurtjes en kristalletjes heet jardin, tuin, en geldt als bewijs van natuurlijke herkomst.

De beroemdste smaragden komen uit Colombia, met Muzo en Chivor als klassieke mijnen; daarnaast wordt er gewonnen in Zambia, Brazilië, Zimbabwe en Afghanistan. In de oudheid waren de mijnen bij de Rode Zee, later bekend als de mijnen van Cleopatra, de belangrijkste bron voor de Middellandse Zeewereld. De Spaanse verovering van Zuid-Amerika bracht de Colombiaanse stenen naar Europese en Indiase vorstenhuizen.

Door al die insluitsels is smaragd gevoeliger dan zijn hardheid doet vermoeden. Vrijwel elke steen is met olie of hars behandeld om de scheurtjes minder zichtbaar te maken, en die behandeling verdraagt geen heet water, stoom of ultrasoon reinigen. In de traditie van het werken met stenen geldt smaragd als de steen van het hart en van heldere waarneming.

Eigenschappen van smaragd

• Van oudsher gedragen als steen van trouwe liefde en oprechte verbondenheid.

• In het volksgeloof aanbevolen aan wie moeite heeft te vergeven.

• Men gelooft dat hij vermoeide ogen verkwikt door ernaar te kijken.

• Volgens overlevering ondersteunt hij een rustig hart en een gelijkmatig humeur.

• De traditie schrijft hem toe dat hij helderheid geeft bij ingewikkelde kwesties.

• Er wordt aangenomen dat hij helpt eerlijk te zijn zonder hardheid.

• Oude bronnen noemen hem als steen van waarzeggers en zieners.

• In de steentraditie zou hij welvaart brengen aan wie hem eerlijk verwierf.

• Men zegt dat hij samenwerking bevordert waar belangen botsen.

• Volgens volksgeloof beschermt hij reizigers over zee.

• Er wordt geloofd dat hij het geheugen ondersteunt bij veel leerwerk.

• De overlevering verbindt hem met groei die in stilte gebeurt.

• Men gelooft dat hij goed past bij wie kunst of muziek beoefent.

• Vroeger droeg men hem in de veronderstelling dat leugens er niet aan konden ontsnappen.

• Vanouds beschouwd als een steen van lente, vernieuwing en hoop.

Smaragd symboliseert het groen dat na de winter terugkeert: bewijs dat leven zich herhaalt. De steen spreekt vooral mensen aan die hun relaties willen verdiepen, die met iets nieuws beginnen of die na een breuk weer willen leren vertrouwen. Wat hier beschreven staat berust op volksgeloof en overlevering en komt niet in de plaats van medisch advies.

Hardheidsniveau: 7.5 - 8

Chemische structuur: Be₃Al₂Si₆O₁₈

Soortelijk gewicht: 2.67 - 2.78

Chakra's: Hart

Verzorging: Niet in water leggen. Veeg na het dragen droog en houd uit de buurt van hitte.