Agat to jeden z najbardziej zróżnicowanych kamieni w świecie minerałów. W naturze spotyka się okazy czerwone, szare, białe, niebieskie, brązowe i zielone, w których barwy przenikają się nawzajem, tworząc charakterystyczne warstwy i pasma. Jest twardy, a jego barwne partie bywają przezroczyste lub półprzezroczyste, co nadaje im wyraźnej głębi. Nazwa kamienia pochodzi od rzeki Achates na Sycylii, gdzie po raz pierwszy go znaleziono.
Od najdawniejszych czasów agat wykorzystywano jako ozdobę, materiał na biżuterię i element dekoracyjny, ale przede wszystkim jako amulet mający chronić przed niekorzystnymi wpływami. Wyrabiano z niego pierścienie, pieczęcie, koraliki i drobne figurki, które noszono przy sobie na co dzień i przekazywano z pokolenia na pokolenie.
W tradycji pracy z kamieniami agat uchodzi za mocny kamień wspierający wewnętrzną równowagę i wyciszenie. Poszczególnym odmianom, zależnie od barwy i rysunku pasm, przypisywano dawniej odmienne zastosowania. Według dawnych wierzeń kamień działa najpełniej wtedy, gdy ma bezpośredni kontakt ze skórą, ponieważ wtedy energia otoczenia, zwłaszcza słoneczna, ma swobodnie przenikać przez agat do ciała.
Właściwości agatu
• Uważa się, że chroni osobę, która go nosi, przed niebezpieczeństwem i pomaga jej odnaleźć się w trudnych okolicznościach.
• Tradycyjnie polecany osobom skarżącym się na bezsenność oraz tym, które chcą zadbać o spokojny rytm dnia.
• Według wierzeń pomaga trzeźwo spojrzeć na rzeczywistość i widzieć sprawy takimi, jakie są.
• Przypisuje mu się mocną, męską energię, wiązaną z witalnością i siłą fizyczną.
• W tradycji kamieni uważano, że rozgrzewa zesztywniałe mięśnie i pomaga rozluźnić nagromadzone napięcie.
• Ma odprowadzać nadmiar zalegającej energii, dlatego dawniej sięgano po niego w okresach stresu.
• Wierzy się, że sprzyja otwartości na ludzi i ułatwia odnalezienie się w nowym otoczeniu.
• Według dawnych przekazów pomaga przezwyciężać lęki i dodaje odwagi w codziennych wyzwaniach.
• Dawna tradycja wiąże go ze wzmocnieniem jasności umysłu i logicznego myślenia.
• Przypisywano mu wzmacniający wpływ na całe ciało oraz wsparcie prawidłowego krążenia limfy.
• Uważa się, że pomaga utrzymać ciśnienie krwi w równowadze, zwłaszcza przy skłonności do zbyt niskich wartości.
• Bywa noszony jako ochrona przed złym okiem i urokiem, ponieważ jego wyrazisty wygląd od razu przyciąga uwagę.
• Dzięki witalnej energii ma pomagać dostrzec dobrą stronę wydarzeń nawet wtedy, gdy jesteśmy przygnębieni.
• Uchodzi za dobry kamień dla osób, które łatwo przejmują się nieprzychylnym nastawieniem otoczenia.
• Dzieciom noszącym go w kieszeni ma według wierzeń pomagać zachować spokój i unikać sprzeczek.
• Tradycyjnie uchodzi za kamień radości i wewnętrznego spokoju.
Agat uznawany jest za kamień powodzenia w sprawach przyziemnych: ma chronić przed niekorzystną energią i budzić na nowo odwagę, gdy sił zaczyna brakować. Tradycyjnie polecano go osobom prowadzącym interesy - jedni nosili go poniżej pasa, na przykład w kieszeni, inni woleli pierścień, który miał najsilniej wzmacniać pewność siebie. Do dziś sięgają po niego ci, którzy szukają oparcia w podejmowaniu decyzji.
Twardość: 6.5 - 7
Budowa chemiczna: SiO₂
Ciężar właściwy: 2.60 - 2.64
Czakry: korzenia, sakralna, serca
Pielęgnacja: Czyści się letnią wodą i miękką szczoteczką, a następnie dokładnie osusza. Światło słoneczne mu nie szkodzi.
Akwamaryn to przezroczysty kamień szlachetny z rodziny berylu, a jego nazwa nawiązuje do morskiej wody. Barwa rozciąga się od nasyconego, morskiego błękitu po jasny błękit z zielonkawym refleksem, a odpowiadają za nią śladowe ilości żelaza w krysztale. Bywa całkowicie przejrzysty lub lekko mleczny. Od szmaragdu różni go barwa, choć oba są odmianami tego samego minerału. Wydobywa się go w dużych, czystych kryształach, przede wszystkim w Rosji, Brazylii, Indiach, Nigerii i Pakistanie.
Od wieków akwamaryn jest wykorzystywany w jubilerstwie - oszlifowany zdobi pierścionki, wisiorki i kolczyki. Surowe okazy ustawia się też w domach i biurach jako ozdobę. Ponieważ należy do kamieni cenionych i drogich, na rynku pojawia się sporo imitacji, dlatego przy zakupie warto sprawdzić czystość, przejrzystość i nasycenie barwy - to one decydują o wartości.
W tradycji pracy z kamieniami akwamaryn uchodzi za kamień spokoju i jasnej głowy. Uważa się, że jego chłodna, wodna energia łagodzi napięcie, porządkuje myśli i ułatwia mówienie o tym, co się czuje. Zwyczajowo nosi się go blisko ciała, w naszyjniku na wysokości gardła albo w pierścionku, a w chwilach zdenerwowania trzyma się go w dłoni, żeby odzyskać równowagę.
Właściwości akwamarynu
• Tradycyjnie polecany przy dolegliwościach dróg oddechowych: astmie, bólach gardła i zapaleniu oskrzeli, a także przy kłopotach z tarczycą.
• Uważa się, że wspiera prawidłową pracę układu trawiennego.
• Według wierzeń łagodzi obrzęki i sprzyja właściwej pracy gruczołów.
• W dawnych przekazach polecano go osobom dbającym o zdrowie zębów i kości szczęki.
• Ma wzmacniać pewność siebie, odwagę i śmiałość w mówieniu o uczuciach.
• Uchodzi za jeden z najlepszych kamieni na napięcie i stres, bo jego błękit ma działać wyciszająco.
• Wierzy się, że umacnia więź między ciałem a umysłem i wyostrza intuicję.
• Tradycja przypisuje mu przełamywanie nieśmiałości, zniechęcenia i natłoku przykrych emocji.
• Ma dawać poczucie, że to, co się robi, ma sens i przynosi wewnętrzną satysfakcję.
• Według wierzeń sprzyja jasności myślenia i logicznemu rozumowaniu.
• Uznawany jest za kamień szczęścia i obfitości.
• Perfekcjonistom, którzy nawet w udanych działaniach widzą same braki, ma zgodnie z tradycją pomagać dostrzec własną wartość i szerszy obraz sytuacji.
• W tradycji kamieni uchodzi za sprzymierzeńca pamięci i spokojnego, wyważonego myślenia.
• Dawne przekazy mówią, że osłabia przywiązanie do używek i pomaga wyjść z uciążliwych nawyków.
• Ma podnosić wiarę we własne siły i przełamywać ospałość oraz brak motywacji.
• Uważa się, że przynosi ukojenie ciału i umysłowi, zwłaszcza osobom pobudliwym, które łatwo się denerwują.
Akwamaryn symbolizuje spokój, szczerość i wewnętrzną równowagę. Sięgają po niego zwykle osoby, które chcą wyciszyć emocje, swobodniej mówić o swoich potrzebach i zachować trzeźwy osąd w napiętych sytuacjach.
Twardość: 7.5 - 8
Budowa chemiczna: Be₃Al₂Si₆O₁₈
Ciężar właściwy: 2.68 - 2.74
Czakry: gardła, serca
Pielęgnacja: Czyści się letnią wodą i miękką szczoteczką. Nie zostawiaj go długo w pełnym słońcu, bo kolor blaknie.
Lazuryt, znany również pod łacińską nazwą lapis lazuli, to jeden z najstarszych kamieni ozdobnych świata. Od tysięcy lat wyrabiano z niego biżuterię, pieczęcie i drobne przedmioty dekoracyjne, a szczególnie wysoko ceniono go w starożytnym Egipcie, gdzie zdobił insygnia faraonów. Występuje wyłącznie w odcieniach błękitu, od jasnego, niebieskawego tonu po głęboką, nasyconą granatową barwę. Ściśle rzecz biorąc, nie jest pojedynczym minerałem, lecz skałą powstałą ze zrośnięcia kilku minerałów i to właśnie im zawdzięcza swój charakterystyczny kolor.
Na powierzchni lazurytu widoczne są zwykle złociste, metalicznie połyskujące drobiny. Nie jest to złoto, lecz piryt, czyli osobny minerał wrośnięty w skałę. Okazy z wyraźnym pirytowym połyskiem uchodzą za cenniejsze, natomiast białe żyłki kalcytu obniżają wartość kamienia. Obecność pirytu pomaga też odróżnić naturalny lazuryt od licznych imitacji obecnych na rynku.
W tradycji kamieni lazurytowi przypisuje się energię chłodną i wyciszającą, kojarzoną z mową, nauką i jasnym myśleniem. Zwykle nosi się go blisko skóry, ale dawne przekazy radzą nie nosić go bez przerwy - według tych przekonań ciało przyzwyczaja się do niego, a odczuwane działanie słabnie. Lazurytu nie należy myć wodą z mydłem, bo powierzchnia traci wtedy blask; do oczyszczenia wystarczy pozostawić go na krótko w promieniach słońca.
Właściwości lazurytu
• Uważa się, że wzmacnia zdolność jasnego wyrażania myśli i ułatwia porozumienie z innymi.
• Tradycyjnie łączono go ze wsparciem kośćca i ogólnej wytrzymałości fizycznej.
• Według wierzeń chroni najmłodszych przed dolegliwościami układu oddechowego.
• Uchodzi za kamień sprzyjający prawidłowemu ciśnieniu krwi.
• Wierzy się, że pobudza pracę tarczycy.
• W dawnych przekazach miał porządkować gonitwę myśli i nadawać im kierunek.
• Tradycja zaleca umiar, bo osoby wrażliwe skarżyły się podobno na lekkie zawroty głowy.
• Uważa się, że pomaga zmierzyć się ze sprawami od dawna odkładanymi na później.
• Ma wzmacniać wewnętrzne dążenie do prawdy i uczciwość wobec samego siebie.
• Według wierzeń zmniejsza niepokój i przywraca poczucie życiowej energii.
• Uchodzi za kamień, który uwalnia dzieci od nocnych lęków.
• Dawniej sięgano po niego przy długiej nauce, aby łatwiej było utrzymać skupienie.
• Wierzy się, że wyostrza intuicję i ułatwia trafną ocenę sytuacji.
• W tradycji kamieni ma dodawać odwagi do otwartego wyrażania własnego zdania.
Lazuryt uchodzi za symbol prawdy, mądrości i szczerego słowa. Sięgają po niego zwykle osoby, które pracują głosem lub piórem, uczą się, prowadzą trudne rozmowy albo szukają spokoju i porządku we własnych myślach.
Twardość: 5 - 6
Budowa chemiczna: (Na,Ca)₈(AlSiO₄)₆(SO₄,S,Cl)₂
Ciężar właściwy: 2.50 - 3.00
Czakry: gardła, trzeciego oka
Pielęgnacja: Nie mocz w wodzie, kamień jest porowaty. Przecieraj miękką suchą ściereczką i trzymaj z dala od bezpośredniego słońca.
Koral to organiczny materiał jubilerski powstający w ciepłych, płytkich morzach z wapiennych szkieletów drobnych zwierząt żyjących w koloniach. Występuje w pełnej gamie barw: od czystej bieli, przez odcienie różu i pomarańczu, aż po głęboką czerwień. Jego głównym budulcem jest węglan wapnia, do którego dochodzą niewielkie ilości węglanu magnezu oraz substancji organicznych. Po wypolerowaniu powierzchnia koralu nabiera szklistego połysku, dlatego od tysięcy lat wykorzystuje się go w biżuterii i drobnych przedmiotach ozdobnych.
W wyrobach jubilerskich najczęściej spotyka się korale czerwone, różowe i białe, a za najcenniejszy uchodzi ten o intensywnie czerwonej barwie. Naturalny okaz rozpoznaje się po lekko chropowatej powierzchni i nierównomiernym, plamistym rozłożeniu koloru. Okazy idealnie gładkie zwykle są mocno obrabiane lub sztuczne, a te o jednolitym, nasyconym odcieniu bywają barwione. Koral jest wrażliwy na kwasy i wysoką temperaturę, a długo noszony przy skórze potrafi zostawić na niej delikatne przebarwienie. Tradycyjnie oprawia się go w srebro lub miedź.
Według dawnych wierzeń koral niesie ciepłą, żywą energię związaną z morzem i siłami życia. Uważano, że przynosi ukojenie, wewnętrzny spokój i poczucie równowagi, dlatego noszono go jako amulet strzegący domu i jego mieszkańców. W wielu kulturach czerwony koral zakładano niemowlętom i małym dzieciom, wierząc, że otacza je opieką. W tradycji kamieni symbolizuje też głębokie uczucie i przywiązanie, co czyni go częstym podarunkiem dla bliskich.
Właściwości koralu
• Uważa się, że wzmacnia serce i wspiera pracę śledziony.
• Tradycyjnie przypisuje mu się dobry wpływ na krążenie i skład krwi.
• Według wierzeń pomaga utrzymać ogólną równowagę organizmu.
• Uchodzi za kamień sprzyjający swobodnemu oddechowi i pracy płuc.
• Dawne przekazy polecały go osobom skarżącym się na niskie ciśnienie.
• Przypisywano mu też umacnianie dobrego imienia w rodzinie i wśród przyjaciół.
• Wierzono, że pogłębia duchowe rozumienie świata.
• Tradycyjnie sięgano po niego przy trudnościach ze skupieniem uwagi.
• Według wierzeń dodaje umysłowi bystrości i wspiera pamięć.
• Uchodzi za kamień pomagający zachować czystość intencji i wewnętrzny ład.
• Odmianom czerwonym i różowym przypisuje się moc chroniącą przed urokiem i złym okiem.
• Dawniej wierzono, że blednie, gdy osobie noszącej go grozi choroba.
• Tradycja łączyła go także z równowagą gospodarki hormonalnej.
• W dawnej praktyce noszono go przy uporczywych dolegliwościach skóry.
• Uważa się, że rozprasza napięcie i złą energię w domu, przynosząc ukojenie.
Koral symbolizuje życie, ciepło uczuć i troskliwą opiekę. Najchętniej noszą go osoby szukające zgody w rodzinie i domowego spokoju, a także ci, którzy cenią biżuterię o naturalnym pochodzeniu i wielowiekowej tradycji.
Twardość: 3 - 4
Budowa chemiczna: CaCO₃
Ciężar właściwy: 2.60 - 2.70
Czakry: korzenia, sakralna
Pielęgnacja: Nie mocz w wodzie, kamień jest porowaty. Przecieraj miękką suchą ściereczką i trzymaj z dala od bezpośredniego słońca.
Kwarc różowy to jedna z najpospolitszych odmian kwarcu, ceniona przede wszystkim za swoją delikatną barwę. Jego kolor rozciąga się od bardzo bladego, niemal mlecznego różu aż po głęboki, ciepły róż. Bywa niemal przezroczysty, znacznie częściej jednak ma lekko zamgloną, mleczną strukturę, która nadaje mu charakterystyczny, miękki połysk. Wydobywa się go przede wszystkim w Brazylii, na Madagaskarze i w Indiach.
W dawnych czasach wykorzystywano go przy wyrobie pieczęci oraz przedmiotów o znaczeniu symbolicznym. Współcześnie kwarc różowy należy do najchętniej obrabianych kamieni ozdobnych - powstają z niego rzeźbione figurki, drobne ozdoby, elementy wystroju wnętrz i biżuteria. W tradycji kamieni szlachetnych nazywany jest kamieniem miłości i pod tym określeniem znany jest do dziś.
Kwarcowi różowemu przypisuje się energię łagodną i kojącą, działającą przede wszystkim na sferę uczuć. Według wierzeń uspokaja serce, zmniejsza emocjonalne napięcie i pomaga przejść przez trudne przeżycia. Tradycja zaleca, by kamień noszony na co dzień co jakiś czas oczyszczać, ponieważ przy długim używaniu ma tracić swoją moc. Najczęściej radzi się zakopać go na noc w ziemi albo pozostawić na jakiś czas obok ametystu. Osoby, które dopiero zaczynają nosić kryształy, bywają wrażliwe na ich działanie, dlatego na początku warto nosić go tylko przez kilka godzin dziennie i przyzwyczajać się do niego stopniowo.
Właściwości kwarcu różowego
• Uważa się, że wspiera naturalną regenerację organizmu i pomaga zachować odporność.
• Tradycyjnie przypisuje mu się zdolność przywracania wewnętrznego spokoju i poczucia harmonii.
• Według wierzeń korzystnie wpływa na pracę serca, nerek, płuc i wątroby.
• Dawniej sięgano po niego przy dolegliwościach oddechowych, kłopotach z sercem i wolno gojących się ranach.
• W tradycji kamieni uchodzi za pomoc w przygnębieniu i w odzyskiwaniu poczucia własnej wartości.
• Dawne przekazy mówią, że uczy czerpać radość z codzienności i na nowo polubić życie.
• Ma rozpraszać ciężką atmosferę wokół osoby, która go nosi, i przyciągać życzliwe nastawienie otoczenia.
• Bywa nazywany kamieniem równowagi uczuciowej - wierzy się, że wycisza emocje i wspiera jasność myślenia.
• Przypisuje mu się ochronę przed nagłym spadkiem sił witalnych i przed zniechęceniem.
• Współczesne wierzenia głoszą, że pochłania promieniowanie urządzeń elektronicznych, dlatego bywa kładziony obok telefonu lub komputera.
• Tradycja poleca go tym, którzy chcą wzmocnić koncentrację w nauce i w pracy.
• Noszony pod ubraniem, blisko skóry, ma osłaniać przed niesprzyjającą energią otoczenia; w gronie życzliwych osób zaleca się nosić go na wierzchu, aby przejmował ich pogodne nastawienie.
• Uważa się, że przynosi ulgę przy bólach głowy wywołanych napięciem i zmęczeniem.
• Według wierzeń wspiera trawienie i prawidłowe krążenie krwi.
• Tradycyjnie polecany osobom mocno obciążającym wzrok - ma wzmacniać oczy i wyostrzać widzenie.
• Wierzy się, że pomaga uwolnić się od gniewu i zazdrości oraz koi zranienia emocjonalne.
Kwarc różowy uchodzi za kamień czułości, pojednania i spokojnego serca. Symbolizuje łagodność wobec siebie i innych, przebaczenie oraz gotowość do budowania bliskich więzi. Najchętniej noszą go osoby, które przechodzą przez trudny czas w związku lub rodzinie, wracają do równowagi po stracie albo po prostu szukają w codziennym pośpiechu chwili wyciszenia. Bywa też wybierany na prezent dla bliskiej osoby, jako dyskretny znak przywiązania i życzliwości.
Twardość: 7
Budowa chemiczna: SiO₂
Ciężar właściwy: 2.65
Czakry: serca
Pielęgnacja: Czyści się letnią wodą i miękką szczoteczką. Nie zostawiaj go długo w pełnym słońcu, bo kolor blaknie.
Turkus to nieprzezroczysty kamień o odcieniach od błękitu nieba po soczystą zieleń, ceniony w zdobnictwie od tysiącleci. Jego powierzchnię często przecinają delikatne żyłki, czasem złociste, czasem niemal czarne, więc każdy okaz wygląda inaczej. W wyrobach jubilerskich pojawiał się już w starożytnym Egipcie i do dziś należy do najchętniej noszonych kamieni ozdobnych.
Dobry turkus jest rzadki i kosztowny, dlatego krąży po rynku sporo podróbek: barwionego howlitu, kamieni prasowanych z proszku i wyrobów syntetycznych, których nawet znawcy nie zawsze rozpoznają od razu. Przy zakupie warto pytać o pochodzenie kamienia i przyglądać się żyłkom, bo prawdziwy okaz ma rysunek nieregularny.
W tradycji kamieni turkusowi przypisuje się energię łagodną i wyciszającą. Według dawnych wierzeń koi napięcie, przynosi pogodę ducha i dodaje sił, dlatego noszono go blisko skóry: jako naszyjnik, pierścionek albo ozdobę paska. Dawne przekazy mówią też, że oprawa ze srebra wzmacnia jego działanie.
Właściwości turkusu
• Uważa się, że łagodzi niepokój i pomaga wyciszyć natłok myśli.
• W czasie żałoby tradycyjnie noszono go jako kamień przynoszący ukojenie.
• Według wierzeń wspiera osoby po nagłym, wstrząsającym wydarzeniu i pomaga im odzyskać poczucie bezpieczeństwa.
• Ma wzmacniać siły witalne i sprzyjać powrotowi do formy po wyczerpującym okresie.
• Uchodzi za kamień mądrości, który ma sprzyjać rozważnemu osądowi i spokojnym decyzjom.
• Od wieków noszony jako amulet chroniący przed złym okiem i urokiem.
• Dawni złotnicy sądzili, że pęknięcie kamienia zapowiada kłopoty właściciela.
• Przy dolegliwościach trawiennych tradycyjnie noszono go w okolicy talii: jako klamrę paska, bransoletkę lub pierścionek.
• Wierzono, że pomaga utrzymać prawidłowe ciśnienie krwi.
• W dawnych przekazach łączono go z sercem i dobrą kondycją układu krążenia.
• Podróżnym miał zapewniać bezpieczną drogę i chronić przed upadkiem z konia.
• Ma przynosić poczucie szczęścia i wdzięczności za to, co się ma.
• Uznawany za kamień pojednania, który ma łagodzić spory i ułatwiać szczerą rozmowę.
Turkus symbolizuje spokój, pojednanie i ochronę. Sięgają po niego osoby, które chcą uspokoić emocje w codziennym pośpiechu, wrócić do siebie po trudnym okresie albo mieć przy sobie kamień o dawnej, amuletowej tradycji.
Twardość: 5 - 6
Budowa chemiczna: CuAl₆(PO₄)₄(OH)₈·5H₂O
Ciężar właściwy: 2.31 - 2.84
Czakry: gardła, serca, trzeciego oka
Pielęgnacja: Nie mocz w wodzie, kamień jest porowaty. Przecieraj miękką suchą ściereczką i trzymaj z dala od bezpośredniego słońca.
Jadeit to kamień ozdobny znany przede wszystkim z głębokiej, nasyconej zieleni. Spotyka się go również w odcieniach żółtych, białych, brązowych i czarnych, a także w odmianach pokrytych czerwonymi cętkami. Jego nazwa pochodzi z hiszpańskiego i oznacza kamień lędźwiowy - dawniej wierzono, że przynosi ulgę przy dolegliwościach nerek.
Od stuleci wyrabia się z niego biżuterię, amulety oraz drobne figurki i przedmioty obrzędowe. W tradycji kamieni przypisuje mu się energię łagodną i wyrównującą, dlatego nosi się go blisko ciała, w naszyjniku albo w pierścionku, a gładko oszlifowaną bryłkę trzyma się w dłoni.
Właściwości jadeitu
• Uważa się, że wyrównuje nadmiernie silne emocje i pomaga ostudzić gwałtowne reakcje.
• Trzymany w dłoni rozgrzewa się, a tradycja widzi w tym prosty sposób na odprężenie.
• Według wierzeń dodaje spokoju i pewności siebie w chwilach lęku i niepokoju.
• Przykładany do serca ma przynosić ulgę w chwilach słabości i zmęczenia.
• W dawnych przekazach uchodzi za kamień odwagi, rozwagi i poczucia sprawiedliwości.
• Ma chronić przed poczuciem wyższości po odniesionym sukcesie.
• Wierzy się, że pomaga nie dać się ponieść emocjom i jaśniej spojrzeć na sprawy.
• Tradycyjnie polecany do pracy wymagającej skupienia.
• Dawniej sięgano po niego przy dolegliwościach zębów.
• Uchodzi za kamień, który ma oczyszczać ciało z tego, co zbędne.
• Dzięki przypisywanej mu spokojnej energii nadaje się do noszenia na co dzień.
• Według tradycji szczególnie służy mówcom, nauczycielom i wykładowcom.
Jadeit symbolizuje spokój, wewnętrzną równowagę i uczciwość wobec siebie oraz innych. Najchętniej noszą go osoby, które chcą wyciszyć emocje, zachować trzeźwy osąd i pracować w skupieniu.
Twardość: 6 - 7
Budowa chemiczna: NaAlSi₂O₆ / Ca₂(Mg,Fe)₅Si₈O₂₂(OH)₂
Ciężar właściwy: 2.90 - 3.38
Czakry: serca
Pielęgnacja: Czyści się letnią wodą i miękką szczoteczką, a następnie dokładnie osusza. Światło słoneczne mu nie szkodzi.

