Dromen over een storm

Wie in november tegen de wind in fietst, weet hoe snel weer een stemming wordt. In de droomtraditie telt dan ook niet zozeer het onweer zelf, maar wat jij erin deed: toekijken, erin belanden of er dwars doorheen gaan. Die drie taferelen worden als drie verschillende dromen behandeld en niet als drie versies van hetzelfde beeld.

Eerst het raam, dan de betekenis

Voordat je iets uitlegt, sluit je het echte weer uit. Geluid dringt makkelijker tot een slaper door dan welke prikkel ook, en onweer, regen tegen het glas of wind die aan de dakpannen trekt komt regelmatig gewoon als weer de droom binnen. Was de nacht stil, dan komt de overgeleverde lezing in beeld: spanning die is opgelopen tot voorbij het punt waarop je haar nog voor jezelf kon houden.

Wat jij in het weer deed

Van binnenuit toekijken geldt als moeite die je vanaf een veilige afstand ziet, en hoort bij de rustiger versies. In het open veld staan sluit aan bij de beelden over blootstaan en komt vaak voor in perioden waarin iemand zich weinig gesteund voelt. Er doorheen reizen, rijden of lopen tegen het weer in, wordt gelezen als volhouden; de oude lijstjes waren dol op die variant, omdat de dromer er zelf iets te doen heeft in plaats van alles te ondergaan.

De stilte die volgt

Dromen die doorlopen nadat het weer is gaan liggen zijn het opmerken waard. Een landschap achteraf, nat en stil, met de schade in het zicht, hoort bij opluchting vermengd met het opmaken van de balans. Uitleggers vinden dit deel doorgaans leerzamer dan het onweer zelf, omdat het laat zien waarmee de dromer verwacht achter te blijven. Mensen die op dat moment wakker worden, noemen de stilte vaak indrukwekkender dan het lawaai ervoor.

Onweer is een van de eerste dingen waar kinderen bang voor leren zijn, en die vroege angst blijft decennialang beschikbaar. Heeft een storm ooit je huis beschadigd of je gezin een nacht wakker gehouden, dan is het beeld eerst herinnering en pas daarna beeldspraak; het als symbool lezen zet de volgorde op zijn kop. Niets hiervan is een verwachting, niet van het weer en niet van iets anders. Het beeld stelt hooguit een vraag: wat is er aan het samenpakken, en sinds wanneer?