Dromen over regen en buien

Regen vraagt geen toestemming. Je kunt hem niet inplannen, er niet mee onderhandelen, en wie eronder gaat staan wordt nat. Op die afwezigheid van controle leunen droomboeken al eeuwen, en daarom staat vallende regen in bijna elke verzameling voor loslaten: iets dat doorspoelt, iets dat eindelijk mag bewegen. Het beeld staat dicht bij huilen, bij verdriet dat zijn greep verliest en bij spanning die zo lang vastzat dat je hem niet meer opmerkte.

Voordat je iets symbolisch gaat zoeken is het overigens de moeite waard om de nacht zelf te bekijken. Regen op een dakraam, een lekkende goot, klam beddengoed en een volle blaas vinden zonder veel weerstand hun weg naar droombeelden, en een natte nacht levert opvallend veel gedroomd weer op. Wie met een open raam slaapt, herkent dat meteen. Dat verklaart niet alles, maar het verklaart genoeg om er eerst naar te kijken voordat je dieper gaat graven.

Achter glas of midden in het veld

Kracht en decor veranderen de lezing veel sterker dan het water zelf. Een zachte, gestage bui wordt meestal als kalm beschreven en de droom eromheen blijft als aangenaam hangen. Een plotselinge stortbui trekt taal aan over overspoeld raken. In het open veld staan zonder ergens heen te kunnen komt vaak terug in verslagen uit onrustige periodes, terwijl een bui achter glas bekijken als afstand wordt gelezen: je weet van het weer, maar het raakt je niet. In boerentradities staat hetzelfde water juist voor voorspoed en verlichting in plaats van voor verdriet, en de oude handboeken zetten beide lezingen naast elkaar zonder daar een tegenspraak in te zien.

Niet overal betekent een bui hetzelfde

Niets hiervan geldt overal, en juist regen laat zien waarom je een woordenboek niet te ver moet vertrouwen. Wie opgroeide waar een bui betekende dat de oogst gered was, ontmoet regen 's nachts anders dan iemand van wie het huis ooit onder water heeft gestaan. De associatie die je al had komt eerder binnen dan elke geërfde betekenis, en wint het er meestal ruim van.