Dromen over een spiegel

Zeven jaar ongeluk: het bijgeloof rond gebroken glas is zo hardnekkig dat een gebarsten spiegel de meest gevreesde versie van deze droom is geworden. Droomcommentaren doen er nuchterder over. Zij lezen de breuk als een zelfbeeld onder spanning en niet als aankondiging van wat dan ook. Dat past bij de bredere lijn, want wat mensen zich van een spiegeldroom herinneren is zelden de spiegel. Het is het gezicht dat terugkijkt: ouder, jonger, een vreemde, of een halve tel achterlopend.

Ouder, jonger of een vreemde

Uitleggers behandelen dit daarom als een droom over zelfbeeld, over de afstand tussen hoe iemand zichzelf ziet en hoe hij denkt over te komen, en die lezing blijft opvallend stabiel in bronnen die verder weinig gemeen hebben. Vrijwel elke gemelde variant draait om een weerspiegeling die iets niet goed doet. Een gezicht dat niet het jouwe is, wordt al lang verbonden met een periode waarin je je eigen gedrag niet herkende. Een spiegelbeeld dat zelfstandig beweegt, hoort bij bekeken worden of bij een rol spelen. Jezelf veel ouder zien wijst eerder op bezig zijn met tijd dan op een uitspraak daarover, en jezelf als kind zien wordt gekoppeld aan iets onafs uit die jaren.

Bedekt, beslagen of vies glas

Bedekte spiegels duiken op in de dromen van mensen uit culturen waar spiegels tijdens rouw worden afgehangen; daar hoort het beeld bij verdriet en bij de gebruiken eromheen, niet bij een algemene symboliek. Een beslagen of vuile spiegel, gewoon genoeg de ochtend na een hete douche, wijst meestal op onzekerheid over waar je op dit moment met jezelf staat.

Wat een spiegel voor jou al is

Spiegels betekenen al iets voordat de uitleg begint. Wie er voor zijn werk een uur per dag voor staat, een danser of een acteur, heeft een werkverhouding met zijn spiegelbeeld die iemand die spiegels juist vermijdt niet heeft. Wie herstelt van een ziekte die het uiterlijk veranderde, leest het beeld daardoorheen. De traditie levert suggesties, en de suggestie die bij jouw geschiedenis past is degene die je houdt. Diagnosticeren doet dit alles niet, en over hoe je er werkelijk uitziet zegt een spiegeldroom helemaal niets.