Dromen over een horloge

Je kijkt op je pols, je kijkt een tel later nog eens, en er staat iets anders. Wijzers die rondtollen, cijfers die van plaats wisselen, een wijzerplaat zonder getallen erop: dat het horloge zich niet liet lezen, is het detail dat vrijwel iedereen meldt. Onder die vreemdheid ligt een oude en eenvoudige uitleg. Een horloge staat voor tijd, en ervan dromen wordt al lang gelezen als een verscherpt besef van tijd die voorbijgaat, van tijd die gemeten wordt, of van tijd die al op is.

Wie de wekker vroeg zet, kijkt in zijn slaap door

Horlogedromen hopen zich op rond deadlines, vroege treinen en ploegendiensten, en ze staan in dezelfde familie als te laat komen of een aansluiting missen. Wie de wekker op een ongewoon vroeg uur heeft gezet, meldt vaak dat hij in zijn slaap keer op keer op de tijd keek; dat is minder een symbool dan een hoofd dat weigert helemaal uit te klokken. Streep dat eerst weg voordat je het beeld als een oordeel over een heel leven behandelt.

Het ene horloge is het andere niet

De varianten trekken duidelijk verschillende kanten op. Een horloge dat stilstaat wordt begrepen als een stuk leven dat niet is meegegaan. Een kapot horloge wijst op vertrouwen in de planning zelf dat het begeeft; dat is iets anders dan te laat komen, want hier gaat het om het meetinstrument en niet om de afspraak. Je horloge kwijtraken geldt als de draad kwijtraken, wat past bij hoe vaak deze droom opduikt in weken waarin de agenda te vol staat. Een horloge dat je cadeau krijgt wordt gelezen als tijd die iemand anders je aanbiedt, en een geërfd horloge draagt alles wat de vorige eigenaar voor de dromer betekent, iets wat geen enkele lijst ooit kan leveren.

Erfstuk, eerste horloge, afscheidscadeau

Weinig bezittingen laden zich zo op als een horloge. Je eerste, dat van een afscheid op het werk, dat van een ouder dat nog in een la ligt: die komen al beladen de droom binnen, en de persoonlijke geschiedenis eromheen weegt zwaarder dan alles wat de traditie over tijdmeting te zeggen heeft. Herkende je het horloge, begin dan bij de vraag van wie het was. Herkende je het niet, dan blijft alleen het gebaar over: dat je in je slaap per se wilde weten hoe laat het was.