Weinig dieren krijgen zulke tegenstrijdige lezingen als de aap: gevatheid bij de ene bron, nabootsing en streken bij de andere. Het gedrag draagt de betekenis.
De aap staat in een droom zelden stil. Dromers vertellen eerst wat het dier deed - naar hen keek, iets wegpakte, hen nadeed - en pas daarna hoe het eruitzag. Daar hangt de uitleg dan ook aan vast. De traditie is over dit dier verdeeld en blijft dat: de ene bron geeft de aap slimheid, snelheid en speelsheid, de andere geeft hem streken, nabootsing en iemand die nergens serieus op ingaat. Wat ze wel delen is dat het gedrag de betekenis draagt.
Uitleggers letten op de handeling. Een spelende aap wordt vaak gemeld door mensen die in een zware werkperiode zitten, en gelezen als een herinnering aan lichtheid. Een aap die eten of een tas wegpakt, wordt gekoppeld aan kleine verliezen en aan iemand die de dromer charmant maar onbetrouwbaar vindt. Een aap in een kooi geldt als slimheid zonder uitweg. En een aap die bijt, wordt gelezen als plezier dat scherp werd of als een grap die verkeerd viel - de reden waarom je geïrriteerd wakker werd in plaats van vrolijk.
Nabootsing loopt door bijna alle lezingen heen. Een aap die de dromer nadoet, wordt al eeuwen gekoppeld aan het gevoel bespot of overtroffen te worden, en de oudere Europese droomboeken gebruiken het dier bijna alleen op die weinig vleiende manier. In verschillende Zuid- en Oost-Aziatische tradities staat de aap veel hoger aangeschreven, verbonden met gevatheid en met een beroemde grappenmaker die tegelijk een held is, en daar valt de uitleg dus ook een stuk royaler uit. Het is de moeite waard om de bron erbij te noemen, want de twee zijn het oneens en wie dat wegpoetst, doet beide tekort.
Wie ooit gereisd heeft waar apen tassen leegroven, draagt een echte herinnering aan het dier mee, en die kleurt de droom sterker dan welk woordenboek ook. Iemand die ze als kind dagelijks zag en iemand die ze oprecht eng vindt, beginnen op een heel ander punt. Vraag dus eerst wat het beest met jou doet, en pas daarna wat het zou moeten betekenen.
Geen van deze lezingen kondigt verraad of een meevaller aan. Het zijn manieren om een stemming te beschrijven die de dromer toch al had.


