Rüyada Şehir Görmek

Tanıdık bir şehrin geometrisinin bozulması, dünyanın en çok anlatılan rüya sahneleri arasında. İnsanların hatırladığı şey silüet değil, sokakların yanlışlığı: bildiğin bir yer, kısayolun imkânsız bir noktaya çıkması. Gelenek şehri senin toplumsal dünyan sayıyor; bir yere varmak için içinden geçmen gereken insan, fırsat ve trafik makinesi.

Tanıdık şehir, yanlış plan

Bildiğin şehirlerin yeniden dizilmiş halleri en sık tarif edilen rüya mekânları. Yorumcular bunu genelde biçim değiştirmiş tanıdık bir hayat alanına bağlıyor: yeniden yapılanmış bir işyeri, bozulmuş bir arkadaş grubu, artık sana dar gelen bir memleket. Önemli olan kısım yolu neredeyse biliyor olma hissi ve insanlar bunu en çok bir taşınma sırasında ya da yeni işin ilk ayında anlatıyor. Rüyada şehrin adı çoğu zaman net değildir ama his tanıdıktır; yorum da adına değil o hisse bakar.

Kalabalık, boşluk ve yükseklik

İnsanla dolu bir şehir genelde talep diye anlaşılıyor: yükümlülükler, gürültü, kalabalığın içinde bir kişi olmanın farkındalığı. Işıkları yanan ama sokaklarında kimse olmayan bir şehir bambaşka okunuyor, çoğunlukla teknik olarak çevrili olduğun bir yerde yalnızlık diye. Bir şehre yüksekten bakmak uzun zamandır perspektifle anılıyor; durumunun içinde durmak yerine desenini görmek. Şehirde kaybolmak ise neredeyse herkesin gördüğü kadar yaygın ve genelde mekânlarla değil tercihlerle ilişkilendiriliyor. Gece ile gündüz arasındaki fark da yoruma giriyor: gündüz görülen şehir daha çok işle ve koşuşturmayla, gece görülen şehir ise özel hayatla ve tekinsizlikle anılıyor. Yıkılmış ya da yapım halinde bir şehir de sık anlatılıyor; ikisi de bir şeyin arada kaldığı dönemlere bağlanıyor.

Hangi şehir ve sana ne ifade ediyor

Yaşadığın bir şehir, terk ettiğin bir şehir ve yalnızca filmlerde gördüğün bir şehir, tek bir isim taşıyan üç ayrı sembol. Köyde büyümüş biri rüyadaki kent alanını, başka hiçbir yerde yaşamamış birinden epeyce farklı okur. İstanbul'da her gün iki saatini yolda geçiren biri içinse rüyadaki tıkalı cadde, sembol olmaktan çok geçen günün uzantısıdır. Kendi haritandan başlamak gerekiyor.