Rüyada Oda Görmek

Bu rüyanın bir hali durmadan geri gelir: gayet iyi bildiğin bir evdesin, hep orada duran bir kapıyı açıyorsun ve arkasında hiç görmediğin bir oda var. İnsanlar genelde korkuyla değil memnun uyanır, geleneksel yorum da bu keyfe uyar. Oda, bir hayatın geri kalanından ayrı tutulan parçası sayılır; beklenmedik bir oda da kaybolmuş değil kapatılmış bir kapasite, bir ilgi ya da kendinin bir yanı diye okunur.

Odalar neden böyle okunuyor

Mantığı mimari. Bir konut işlevlerini duvarla ayırır: uyunacak yer, yemek pişirilen yer, misafir alınan yer, yıllardır kimsenin bakmadığı şeylerin konduğu yer. Yorumcular bu bölünmeyi, insanların hayatlarının parçalarını nasıl ayrı tuttuğunun resmi olarak kullanmış; rüyanın başladığı oda da genelde şu an kullanılan parça sayılır. Odalar arasında dolaşmak roller arasında dolaşmak diye okunur; imgenin iş, ev ya da ülke değiştiren insanlarda bu kadar sık çıkması da bundan.

Ölçü de yoruma girer. Ferah ve aydınlık bir mekân rahatlık diliyle anlatılır; tavanı alçalan, duvarları yaklaşan bir mekân ise sıkışma diliyle. İkincisi uyanıkken de daralmış hisseden kişilerde sık çıkar, ama rüyanın kendisi hiçbir şeyi teşhis etmez ve öyle kullanılmaz.

Boş, tıka basa dolu, kilitli

• Boş. Rüya sakin mi kasvetli mi hissettirdiyse ona göre; ya yer var demek ya da yokluk.
• Eşya dolu. Biriktirmeyle ve ihtiyaç bittikten çok sonra saklanan şeylerle anılır.
• Kilitli. Başkasının sakladığı bir şeyden çok, uyuyanın kendi kapattığı bir şey diye konuşulur.
• Penceresiz. Dışarıdan bakma imkânı kalmamış bir döneme bağlanır.
• Bakarken şekil değiştiren. Son derece yaygın; odanın temsil ettiği şeydeki oynaklık sayılır.

İçeri nasıl girdiğin de sorulur. Kapıyı kendin açtıysan yorum merak tarafına, biri seni buyur ettiyse başkasının açtığı bir alan tarafına çekilir. Girmeye çekinip eşikte durup kalmak da çok anlatılan hallerden ve genelde hazır hissedilmeyen bir şeyle eşleştirilir.

O oda kimindi

Çocukluk odası, yıllar önce çıkılmış bir daire, artık görüşülmeyen birinin odası: bunlar koca bir dönemi yanlarında getirir ve mobilya olarak değil o dönem olarak okunur. Mutlu bir evle mutsuz bir ev, birebir aynı plandan çok farklı rüyalar üretir; o duvarların senin için ne demek olduğu, odalara dair genel yorumun önüne geçer. Kitapla hatıra çeliştiğinde rüyayı gören hatıradır.

Otel, hastane ya da yurt odası gibi geçici mekânlar ayrı bir başlık sayılır ve çoğunlukla kalıcı olmayan bir dönemin resmi diye ele alınır. Taşınma hazırlığı yapanların bu görüntüyü sık görmesi de gayet olağan; zihin gün boyu ölçüp biçtiği şeyi geceye taşıyor.