Wat een berg in je droom betekent

Niet elke berg in een droom vraagt om een beklimming. Soms staat hij aan de horizon, ver weg en verder ongemoeid, en die versie wordt gelezen als iets waarvan je het bestaan kent zonder dat het je nu bezighoudt. Ligt hij dwars over de weg, dan gaat het eerder om een blokkade dan om een uitdaging. Pas als je aan de voet staat, begint de lezing die dit beeld beroemd heeft gemaakt: een grote onderneming en de inspanning die erbij hoort. Dat is een van de oudste en meest constante uitleggingen uit het hele woordenboek.

Voet, klim en top

Onderaan staan en omhoogkijken hoort bij iets wat nog niet begonnen is; de omvang van het ding doet daar het meeste emotionele werk. Klimmen wijst op inspanning die al loopt, en dan tellen de details: is de route duidelijk, loopt er iemand naast je, blijf je om de haverklap stilstaan. De top halen wordt van oudsher eerder met overzicht dan met triomf verbonden, want wat dromers naderhand vertellen is meestal het uitzicht en niet de aankomst. Helemaal geen route vinden past bij een probleem waarvan de eerste stap nog ontbreekt. Afdalen krijgt in de lijsten opvallend weinig aandacht, terwijl dromers het geregeld melden: terug naar beneden gaan wordt meestal gelezen als loslaten van iets waar je hard voor geklommen had.

Bergen die van iemand anders zijn

In een aantal tradities, onder meer in de Himalaya, in Japan en bij veel inheemse volken, zijn bepaalde bergen heilig. Dromen daarover horen bij die tradities en niet bij een algemene symboliek, en dat is het benoemen waard in plaats van het op te slokken in één betekenis. Ook het weer telt mee in de uitleg. Een top die in wolken verdwijnt hoort bij een doel waarvan de omvang nog niet vaststaat, en een berg die vanuit de verte klein lijkt en van dichtbij niet meer te overzien is, wordt gelezen als een inschatting die is bijgesteld.

Hoe hoog is hoog voor jou

Wie elk weekend over bergkammen loopt, droomt achteloos over bergen, ongeveer zoals een ander over zijn eigen straat droomt. Wie nooit hoger kwam dan een paar honderd meter, droomt over schaal zelf. Wat een berg overdag voor je betekent, kleurt de nacht betrouwbaarder dan dit lemma kan. En geen enkele lezing van dit beeld is een voorspelling over de vraag of de onderneming slaagt.