Rüyada Bıçak Görmek

Bu rüyadan tedirgin uyanmak çok yaygın, o yüzden en baştan söylemekte fayda var: gelenek bunu olacak bir şeyin habercisi saymıyor. Sabaha kadar ne unutulursa unutulsun, insanlar bıçağın kimin elinde olduğunu hatırlıyor ve yorum tam da bu ayrıntıda ikiye bölünüyor. Kendi elindeki bıçak kapasite sayılıyor: kesebilme, ayırabilme, çok uzun süredir bitişik duran bir şeye dair karar verebilme. Başkasının elindeki bıçak tehdit diye okunuyor, çoğu zaman da şiddet değil dil; en eski derlemeler ağzı, yaralamak için seçilmiş sözlerle yan yana koyuyor. Sözlüğün en eski maddelerinden biri ve derlemelerin neredeyse hepsinde kendi başlığı var.

Kesmek bir karar sayılıyor

Olumlu okumaların hemen hepsi aleti ne için yapıldıysa onun için kullanmayı içeriyor. Ekmek kesen bir mutfak bıçağı, paket açan bir ağız, ipi tek hamlede ayıran temiz bir kesik: bunlar bilerek yapılmış bir ayırma sayılıyor ve bir şeyi bitirmenin ortasında olup kararını çoktan vermiş insanlarda görülüyor. Kör bıçak bunun tersini taşıyor ve şaşırtıcı derecede sık anlatılıyor; genelde işe yetmeyen aletlerle bir işi bitirmeye çalışmaya bağlanıyor. Bir türlü kesmeyen bir ağız yüzyıllardır derlemelerde, cisimleşmiş bir çaresizlik olarak duruyor. Bıçağı bilemek ayrı bir hal ve hazırlık diye okunuyor: henüz yapılmamış ama kararı verilmiş bir iş. Türkçedeki bıçak sırtı sözü de bu imgeye yakın bir yerden geliyor.

Korkutucu haller

Bir ağızla tehdit edilmek ya da kesilmek, uyandırdığında insanı sarsıyor ve doğru ölçüye oturtmak gerekiyor. Gelenek yarayı sembolik okuyor; ne senin ne başkasının bedeni hakkında bir bilgi sayıyor, bir şeyin olacağına dair bir uyarı da saymıyor. Bıçağı tutan gerçek biriyse dikkatli yorumcular aynı şeyi söylüyor: rüya senin ona dair hissini yansıtıyor ve his delil değil. Kendi elindeki aletle yanlışlıkla kesilmek de anlatılıyor; yorumcular bunu, verdiğin bir kararın sana dokunması diye okuyor. Kan da geçtiyse onun kendine ait, büyük ölçüde düz anlamlı olmayan okumaları var.

İmge nereden geliyor

Bıçak aynı zamanda çoğu insanın her gün eline aldığı bir alet ve salı günü kesilen bir parmak, çarşamba gecesini herhangi bir sembolden daha iyi açıklıyor. Aleti saklamak ya da elden çıkarmak da not ediliyor ve bir kararı ertelemekle ilişkilendiriliyor. Ötesi kişiye kalıyor: bir aşçı, bir kez bıçakla tehdit edilmiş biri ve sadece bakmaktan hoşlanmayan biri üç ayrı insan; yukarıda anlatılan rüyayı da yalnızca biri görüyor.