ผลไม้ลูกเดียวกันนี้ทำให้ตำราสองเล่มตอบคนละอย่างมานาน เล่มหนึ่งพูดถึงฤดูที่มาถึงตามนัด อีกเล่มพูดถึงข้อเสนอที่รับแล้วมาเสียใจทีหลัง ตัวชี้ขาดจึงอยู่ที่ผลลูกนั้นมากกว่าชื่อของมัน
ในตลาดนัดเช้าวันหยุด แอปเปิลมักวางเรียงจนผิวเงาเกินจริง คนซื้อเลือกจากสีและรอยช้ำก่อนอย่างอื่นเสมอ ภาพแบบนี้ตามเข้าไปในความฝันได้ง่าย ๆ ตำราเก่าให้น้ำหนักกับผลไม้ชนิดนี้มากกว่าที่หลายคนคิด เพราะหลายถิ่นใช้แอปเปิลแทนความหมายว่าเก็บเกี่ยวเสร็จแล้วและมีพอกินพอแบ่ง
คนอ่านฝันรุ่นเก่าสนใจว่าแอปเปิลลูกนั้นอยู่ในสภาพไหน มากกว่าสนใจว่าของในมือเป็นแอปเปิล ผลสุกกับผลที่มีหนอนอยู่ข้างในจึงนับเป็นคนละภาพกันเลย และคนฝันก็มักจำได้ว่าตัวเองถือลูกไหนอยู่ ส่วนผลดิบหรือผลที่เปรี้ยวจัดนั้น คนโบราณอ่านว่าเป็นเรื่องที่ลงมือเร็วเกินกำหนดไปหน่อย
ผลเน่าเพียงลูกเดียวที่นอนอยู่ในตะกร้าซึ่งลูกอื่นยังดีหมด ตำราเก่าถือว่าเป็นเรื่องขององค์ประกอบเดียวที่ทำให้ทั้งกองเสียตามไปด้วย สำนวนที่คนพูดกันติดปากก็มาจากภาพนี้ อีกจุดที่ตำราแยกไว้ชัดคือคุณเอื้อมไปเด็ดเอง หรือมีคนยื่นผลไม้ให้ถึงมือ สองอย่างนี้อ่านไม่เหมือนกันเลย
สายที่เก่ากว่าและกว้างกว่าอ่านแอปเปิลเป็นความมีพอใช้ เป็นงานที่ให้ผลตามฤดูกาลของมันเอง ไม่ว่าจะเป็นผลในมือ ต้นที่ออกผลเต็มต้น หรือชามที่วางทิ้งไว้บนโต๊ะ อีกสายหนึ่งผูกกับเรื่องเล่าชุดหนึ่งของยุโรปโดยเฉพาะ แล้วอ่านผลไม้ลูกเดียวกันนี้เป็นสิ่งล่อใจ ตรงนี้ควรบอกให้ชัดว่าเป็นมรดกของถิ่นหนึ่ง ไม่ใช่ความหมายที่ใช้ได้ทุกที่ ถิ่นไหนไม่มีเรื่องเล่านั้น ถิ่นนั้นก็ไม่มีคำอ่านแบบนี้
ความหมายกลาง ๆ พวกนี้แพ้ความทรงจำส่วนตัวเสมอ คนที่โตมาข้างสวนผลไม้ คนที่กินแอปเปิลแล้วคันคอ หรือคนที่นึกถึงครัวเดียวและคนคนเดียวทุกครั้งที่เห็นผลไม้ชนิดนี้ ต่างถือของคนละอย่างกันอยู่ในมือ แม้ภาพที่คนนอกมองเห็นจะเหมือนกันก็ตาม ตำราเป็นแค่จุดตั้งต้นให้คุณเริ่มคิด ไม่ได้มีสิทธิ์ตัดสินความทรงจำของใคร
ก่อนจะเปิดตำรา ลองนึกถึงเรื่องธรรมดาก่อนสักรอบ คุณเพิ่งซื้อผลไม้เข้าบ้าน เพิ่งเดินผ่านกล่องแอปเปิลหน้าร้านสะดวกซื้อ หรือเพิ่งคุยกันเรื่องของกินก่อนเข้านอน ความฝันหยิบสิ่งที่อยู่ใกล้มือที่สุดมาใช้บ่อย ๆ และภาพที่ได้ก็ไม่จำเป็นต้องมีความหมายอะไรเลย


