Rüyada Okul Görmek

Son dersten onlarca yıl sonra bile yetişkinler okulu neredeyse başka her binadan çok görüyor. En çok anlatılan hal, insanların anında tanıdığı bir şekle sahip: kimsenin çalışmadığı bir sınav, bulunamayan bir ders programı, yanlış çıkan bir sınıf. Yorumcular bu mekânı, kişinin ölçüldüğünü ilk fark ettiği yer diye okuyor.

Sınavlar bittikten sonra sınanmak

Sınav hali o kadar yaygın ki tek başına araştırılmış ve en çok, işi düzenli değerlendirme ya da topluluk önünde performans içeren insanlarda çıkıyor. Okuma eğitimle ilgili değil. Değerlendirilmekle ilgili ve okul, zihnin bu duygu için dosyasında tuttuğu en erken ve en canlı sahne. Öğretmenler ve akademisyenler bunu öğrenciler kadar anlatıyor; imgenin gerçekte ne yaptığına dair iyi bir ipucu.

Arkasında düz bir gözlem var. Çoğu insan hayatının ilk on yılını herkesin gözü önünde sıralandığı bir yerde geçiriyor, o yüzden yetişkin hayat aynı duyguyu ürettiğinde hazır bir sahne elde oluyor. Zihin yeni bir sahne kurmak yerine elindekine uzanıyor.

Koridorlar ve yanlış sınıf

Her hal sınav içermiyor. Bir odayı bulamamak, yılın sensiz ilerlediğini fark etmek ya da kayıtlı olduğun bir derse hiç girmediğini anlamak aynı aileye ait. Bunlar, kişinin nasıl görüldüğüyle ne verebildiğini düşündüğü şey arasındaki boşluk korkusu diye okunur. Dolap, çanta ve kaybolan kitaplar aynı okumaya bağlanıyor ve hazırlıkla ilgili bir not ekliyor.

Zil sesi ve teneffüs de anlatılara giriyor. Zil, listelerde bir şeyin başlaması ya da bitmesiyle anılıyor; boş bir okulda dolaşmak ise bambaşka okunuyor ve genelde çoktan kapanmış bir dönemi yeniden gezmek sayılıyor.

İyi olan halleri

Okul herkes için kötü geçmedi ve oraya sevgiyle dönen rüyalar bambaşka okunuyor; genelde nostalji ya da kuralların net olduğu ve onları başkasının koyduğu bir dönem özlemi. Orada mutlu olanlar binayı alışılmadık bir kesinlikle anlatıyor, belli bir koridorun kokusuna kadar. Hangi okul ve içinde ne hissettiğin, öğrenmeyle ilgili her genel nottan önce geliyor.