Rüyada Gülmek

Uykuda kahkaha gerçekten atılır. İnsanlar gülerek uyanır, yanında yatan duyar ve bu yeterince sık kaydedilmiştir; yani sesin kendisi için sembolik bir açıklama gerekmiyor. Yorum geleneğinin devreye girdiği yerde gülme rahatlama sayılır ve asıl dikkat şuraya verilir: kişi başkalarıyla birlikte mi gülüyordu, yoksa ona mı gülünüyordu. Bu ikisinin ortak yanı neredeyse hiç yok.

Birlikte gülmek, alay edilmek

Paylaşılan kahkaha eski kitapların çekinmeden konuştuğu birkaç imgeden biri. Genellikle rahatlık, bir yere ait olma ve üstten kalkan baskı diye okunur; böyle bir rüyadan uyananlar da sık sık yattıklarından daha keyifli kalkar. Çocuk kahkahası duymak eski anlatılarda ayrı tutulmuş ve hafiflik diye yorumlanmıştır. Kendisine gülündüğünü gören bambaşka bir yere düşer. Bu hal uzun zamandır açığa çıkma korkusuna, fikri önemsenen insanların önünde gülünç duruma düşme endişesine bağlanmıştır. Odanın neresi olduğu, yüzler ve rüyayı görenin onları tanıyıp tanımadığı, şakanın kendisinden daha çok anlam taşır; şaka zaten sabaha kalmaz.

Gülme tuhaflaştığında

Epey insan komik olmayan bir şeye güldüğünü ya da gülmeyi kesemediğini anlatıyor. Yorumcular durdurulamayan kahkahayı ortamla duygu arasındaki uyumsuzlukla ilişkilendirir: cenazede ya da hastane koridorunda gelen o sinirli tepki gibi. Hiç yakışmayan bir yerde gülmek de aynı çizgide okunur. İkisinde de uğursuz bir taraf yok. Uyku sinyalleri sürekli karıştırıyor ve olan bitenle hissedilen arasındaki bu tutmazlık, rüyaların olağan işlerinden biri.

Bir başkasının kahkahasını duyup kaynağını bulamamak da anlatılanlar arasında. Sesin kimden geldiğinin çıkarılamadığı rüyalar sayılıyor bunlar ve genelde insanın üstünde hissettiği belirsiz bir bakışla ilişkilendiriliyor. Gülerken ağlamaya dönmek de nadir değil; yorumcular bunu iki tepkinin aynı gerginlikten beslenmesine bağlıyor.

Yapmadığı şey

Buradaki yorumların hiçbiri iyi haber sözü vermiyor; gülmenin rüyada tersine yorulacağı yolundaki eski söz de yorum değil batıl inanç. İmgenin yapabildiği şey, arkanda bıraktığın haftaya dair bir şey kaydetmek. Uyanıkken kolay gülen biriyle, gülmenin çoğunlukla hedef olmak demeye geldiği biri bu rüyaya aynı yerden bakmaz ve o özel geçmiş, genel anlamdan daha çok güvenilmeyi hak eder.