Rüyada Çıplak Olmak

Önce bir yanlış anlaşılmayı kaldırmak gerek: bu rüya neredeyse hiç cinsellikle ilgili değil. Herkesin içinde giyinik olmamak dünyada en sık bildirilen rüyalardan biri; kültürlere ve yaşlara yayılıyor ve gelenek onu açığa çıkma diye okuyor, yani her zamanki düzenler ortada yokken olduğu gibi görülme korkusu. Anlatılar karşılaştırıldığında göze çarpan ikinci şey ise rüyadaki kimsenin çoğu zaman hiç aldırmaması.

Kim fark etti, ettiyse önemi var mıydı

Yorumun ağırlığını bu ayrıntı taşıyor. Çok yaygın bir sürümde rüyayı gören yerin dibine girerken etraftaki herkes işine devam eder; yorumcular paniğe karşılık gelen bu ilgisizliği asıl mesele sayar, çünkü utanç yalnızca rüyayı görene aittir ve kimse onu doğrulamamaktadır. Başka bir sürümde insanlar gerçekten bakar; bu daha çok belirli bir yargılanma korkusu diye okunur ve genelde kişinin mercek altında hissettiği gerçek bir duruma bağlanır. Daha az konuşulan ama sık anlatılan üçüncü sürümde ise kişi son derece rahattır ve yorumcular bunu, artık sürdürülecek bir şey kalmamış olmanın ferahlığıyla ilişkilendirir. Bir de kimsenin bakmadığı, buna rağmen saklanacak yer arandığı bir sürüm var; burada yorum dışarıdan gelen baskıdan çok kişinin kendine koyduğu ölçüyle ilgili sayılıyor.

Rüyanın seçtiği yerler

• Okul ya da iş yeri. En sık geçen iki dekor; ikisi de insanın nasıl görünmesi gerektiğine dair kuralı olan yerler.
• Sahne ya da sunum. Sınav ve mülakat rüyalarıyla birlikte, performans tedirginliği çizgisinde okunur.
• Tamamen değil yarı giyinik olmak. Büsbütün çıplaklıktan daha sık anlatılır ve hazır olmama korkusu sayılır.
• Örtünmeye çalışıp becerememek. Bir izlenimi idare etmek için harcanan çabaya bağlanır.
• Kalabalıkta tanıdık yüzlerin olması. Yabancıların arasında kalmaktan daha rahatsız edici anlatılır ve tanınma korkusuyla bağdaştırılır.

Ne demek olmadığı

İmge; rüyayı görenin bedeni, ahlakı ya da özel hayatı hakkında bir yorum değil ve böyle okunması yıllar içinde epeyce gereksiz utanca yol açtı. Kültür de sıcaklığı ayarlıyor: neyin açıkta kalmak sayıldığı yerden yere büyük ölçüde değişiyor, bir yerde kurulan rüya başka bir yere olduğu gibi taşınmıyor. Çocukların ve gençlerin bu rüyayı daha çok anlattığı söyleniyor; okul çağı zaten sürekli değerlendirilen bir dönem ve yaşla birlikte rüyanın seyrelmesi kimseyi şaşırtmıyor. Uyandıktan sonra bir süre üzerinde kalan mahcubiyet de yaygın ve geçici bir his. Son söz rüyayı görene ait. Her sabah havuzda yüz kişinin önünde üstünü değiştiren birinin taşıdığı örtüsüzlük duygusu, mahremiyeti hep sıkı tutulmuş bir rüya sahibininkiyle aynı olmuyor.