ฝันเห็นช้าง ความจำและความอดทน

ในบ้านเราช้างไม่ใช่สัตว์ที่ไกลตัวขนาดนั้น หลายคนเจอมาแล้วทั้งในสวนสัตว์ ในงานประจำปี หรือในภาพบนผนังที่เดินผ่านอยู่ทุกวัน ตำราของถิ่นอื่นจึงตั้งต้นจากจุดที่ต่างออกไปเล็กน้อย สิ่งที่ตำราแทบทุกเล่มตรงกันคือ ช้างแทนความจำ ความอดทน และพลังที่ไม่มีอะไรต้องพิสูจน์อีกแล้ว ชุดความหมายแบบนี้ถือว่าแปลกสำหรับสัตว์ป่าตัวใหญ่ และเป็นเหตุผลที่หน้านี้อ่านไม่เหมือนหน้าของสิงโตหรือหมี

เรื่องที่ยังไม่ลืม และอาจลืมไม่ได้

ความเชื่อมโยงกับความจำเป็นของเก่า และถูกย้ำอยู่เรื่อย ๆ ด้วยสำนวนฝรั่งที่ว่าช้างไม่เคยลืม การอ่านฝันหยิบตรงนั้นมาใช้เต็ม ๆ ภาพช้างมักตีความว่าเป็นเรื่องที่คุณเองยังไม่ลืม และบางทีก็ลืมไม่ได้ด้วย จะเป็นภาระ หนี้ คำพูดที่เจ็บ หรือคนคนหนึ่งก็ได้ทั้งนั้น ส่วนเรื่องนั้นเป็นของหนักหรือของมีค่า ตำราปล่อยให้ผู้ฝันตัดสินเอง โดยดูจากน้ำเสียงของฝันเป็นหลัก หลายคนเล่าว่าช้างแค่ยืนอยู่เฉย ๆ มองอยู่ ไม่ได้ทำอะไรเลย ซึ่งถือกันว่ามีความหมายอยู่ในตัว

เมื่อภาพในฝันไปอยู่ในที่ที่ไม่ควรอยู่

อีกแบบที่พบซ้ำคือช้างไปอยู่ในที่ที่ตัวมันเข้าไม่ได้ ทางเดินแคบ ห้องนอน หรือลิฟต์ คนอ่านฝันถือว่าความไม่เข้ากันนั้นเองคือเนื้อหา คือเรื่องที่เห็นกันอยู่ชัด ๆ แต่ไปอยู่ในที่ที่พูดถึงไม่ได้และจัดการไม่ได้ หลายภาษามีสำนวนสำเร็จรูปสำหรับสถานการณ์แบบนี้อยู่แล้ว และพูดได้ว่าสำนวนกับความฝันเลี้ยงกันไปมา

ที่มาแบบธรรมดายังต้องตัดออกก่อนเสมอ ข่าวช้างป่าลงถนน คลิปลูกช้างในความดูแลของคนเลี้ยง หรือทริปที่เพิ่งไปเห็นมาเมื่อสุดสัปดาห์ ล้วนพาภาพนี้เข้ามาในคืนถัดไปได้ง่าย ๆ คนที่เพิ่งดูสารคดีสัตว์ป่าก่อนนอนก็เข้าข่ายเดียวกัน

ความหมายส่วนตัวชนะทุกครั้งที่มี

ในเอเชียใต้ช้างแบกความหมายที่ตำราฝันของยุโรปไม่เคยบันทึกไว้ ผูกอยู่กับงานประเพณี กับรูปที่เห็นตามที่สาธารณะ และกับการทำงานในชีวิตประจำวัน ผู้ฝันที่โตมากับความหมายชุดนั้นจึงไม่ได้กำลังมองภาพเดียวกันเลย คนที่เคยทำงานกับช้างจริง หรือคนที่เคยตกใจกับช้างตัวหนึ่งระหว่างเดินทาง ก็ไม่ได้เริ่มจากจุดกลาง ๆ เหมือนกัน ความหมายส่วนตัวชนะทุกครั้งที่มีอยู่