ตำราฝั่งหนึ่งชมเรื่องไหวพริบ อีกฝั่งบอกว่าเชื่อถือไม่ได้ ทางที่ผู้อ่านฝันใช้จริงจึงไม่ใช่การเลือกข้าง แต่เป็นการย้อนไปดูอารมณ์ของคืนนั้นว่าขำหรืออึดอัด
ลิงในฝันแทบไม่เคยอยู่เฉย ๆ เลย สัตว์ชนิดอื่นอาจแค่ยืนอยู่ในภาพ แต่ลิงต้องกำลังทำอะไรสักอย่างเสมอ ไม่ปีนก็หยิบของ ไม่หยิบของก็ทำหน้าเลียนคนที่ยืนดูอยู่ ตำราเก่าจึงวางน้ำหนักไว้ที่พฤติกรรมมากกว่าที่ตัวสัตว์ และนี่คือจุดเดียวที่ตำราคนละสายเห็นตรงกัน เพราะเรื่องที่เหลือเถียงกันหมด บางเล่มให้ความเฉลียวฉลาด ความไว และความสนุก อีกหลายเล่มให้ความซุกซน การเลียนแบบ และคนที่ฝากเรื่องจริงจังไว้ไม่ได้
สี่ฉากนี้เล่าซ้ำกันมากที่สุด และแต่ละฉากพาอารมณ์ไปคนละทาง
การเลียนแบบวิ่งอยู่ในคำอ่านแทบทุกข้อ ลิงที่ทำตามคนฝันทุกอย่างโยงมานานกับความรู้สึกว่าโดนล้อ โดนลอกแบบ หรือโดนแย่งซีน คู่มือฝั่งยุโรปรุ่นเก่าใช้สัตว์ชนิดนี้ไปในทางไม่งามเกือบทั้งหมด ขณะที่หลายธรรมเนียมของเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกให้ที่ทางอบอุ่นกว่ามาก โยงลิงเข้ากับไหวพริบ และกับตัวละครเจ้าปัญญาในวรรณคดีอย่างหนุมานที่คนไทยรู้จักดี คำอ่านจึงใจกว้างตามไปด้วย ตรงนี้ต้องบอกที่มาให้ชัด เพราะถ้าเกลี่ยให้เหลือความหมายเดียว ทั้งสองฝ่ายจะแบนลงพร้อมกัน
ใครที่เคยไปที่ซึ่งลิงรื้อกระเป๋านักท่องเที่ยวจนเป็นเรื่องปกติ ย่อมมีความทรงจำจริงติดตัวมา และมันจะระบายสีให้ฝันมากกว่าที่พจนานุกรมทำได้ คนที่ดูลิงทุกวันตั้งแต่เด็ก กับคนที่กลัวลิงจริง ๆ ตั้งต้นจากคนละที่กันเลย ลองถามก่อนว่าสัตว์ตัวนี้ทำอะไรกับคุณ ค่อยถามว่าควรแปลว่าอะไร
ที่ต้องพูดไว้ให้ชัดคือ ไม่มีคำอ่านข้อไหนบอกล่วงหน้าว่าจะมีใครหักหลัง และไม่มีข้อไหนสัญญาเรื่องดีที่กำลังมา ทั้งหมดเป็นวิธีบรรยายอารมณ์ที่คนฝันมีอยู่ก่อนแล้วเท่านั้น


