ดาวเคราะห์แต่ละดวงหมายถึงอะไร

ในโหราศาสตร์คำว่าดาวเคราะห์ครอบคลุมสิบดวง คือดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ ดาวพุธ ดาวศุกร์ ดาวอังคาร ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส ดาวเนปจูน และดาวพลูโต แต่ละดวงถูกอ่านว่าเป็นแรงขับหรือหน้าที่คนละอย่างกัน และราศีที่ดวงนั้นอยู่ตอนคุณเกิดก็ถูกมองว่าเป็นตัวแต่งสีให้หน้าที่นั้นแสดงออกมาในตัวคุณแบบเฉพาะเจาะจง

ทำไมดวงอาทิตย์กับดวงจันทร์ถึงถูกนับเป็นดาวเคราะห์ด้วย

คำว่าดาวเคราะห์มาจากคำกรีกโบราณที่แปลว่าผู้พเนจร คนที่เฝ้ามองท้องฟ้าด้วยตาเปล่าในสมัยก่อนจะเห็นว่าดวงดาวส่วนใหญ่อยู่ตำแหน่งเดิมเทียบกับดวงอื่นคืนแล้วคืนเล่า มีแค่ไม่กี่ดวงเท่านั้นที่ขยับตำแหน่งไปเรื่อยๆ ดวงที่ขยับเหล่านั้นถูกเรียกว่าดาวเคราะห์ และสองดวงที่สว่างที่สุดในกลุ่มนั้นก็คือดวงอาทิตย์กับดวงจันทร์

วิชาดาราศาสตร์สมัยใหม่จัดหมวดวัตถุพวกนี้ใหม่ไปนานแล้ว ดวงอาทิตย์เป็นดาวฤกษ์ ดวงจันทร์เป็นบริวารของโลก และดาวพลูโตก็ถูกปรับสถานะเป็นดาวเคราะห์แคระไปตั้งแต่ปี 2006 แต่โหราศาสตร์ยังใช้กลุ่มเดิมต่อมา เพราะกลุ่มนี้ไม่เคยอ้างเรื่องฟิสิกส์ตั้งแต่แรก เป็นแค่รายชื่อของสิ่งที่ขยับตำแหน่งเทียบกับฉากหลังที่นิ่ง คนอ่านดวงมักเรียกดวงอาทิตย์กับดวงจันทร์รวมกันว่าสองดวงส่องสว่าง

กลุ่มดาวเคราะห์ส่วนตัวที่เคลื่อนไว

ห้าดวงจากสิบดวงเคลื่อนไวพอจะทำให้คนที่เกิดฤดูเดียวกันได้ผลลัพธ์ต่างกัน จึงถูกเรียกว่าดาวเคราะห์ส่วนตัว เพราะแตกต่างกันไปในแต่ละคนไม่ใช่ต่างกันข้ามทั้งรุ่น

• ดวงอาทิตย์ อยู่ราศีเดียวราวหนึ่งเดือน และแทนสิ่งที่คุณถูกดึงเข้าหา แรงขับหลักที่พยายามทำให้เก่งขึ้นเรื่อยๆ เป็นตำแหน่งที่ทุกคนรู้จักอยู่แล้วเพราะแค่วันเกิดก็หาได้ทันที
• ดวงจันทร์ ข้ามราศีทุกสองวันกว่า และครบสิบสองราศีในราวยี่สิบเจ็ดวัน ถูกอ่านว่าเป็นชั้นปฏิกิริยาตอบสนอง คืออะไรที่ทำให้คุณรู้สึกมั่นคง และคุณตอบสนองแบบไหนก่อนที่จะทันคิดว่าจะตอบสนองอย่างไรดี
• ดาวพุธ ดูแลเรื่องความคิดและคำพูด คุณรับข้อมูลเข้ามาอย่างไร จัดระเบียบมันแบบไหน แล้วส่งต่อออกไปอย่างไร ดาวพุธไม่เคยห่างจากดวงอาทิตย์เกินยี่สิบแปดองศา จึงอยู่ราศีเดียวกับดวงอาทิตย์หรือราศีข้างเคียงเสมอ
• ดาวศุกร์ แทนรสนิยมและแรงดึงดูด สิ่งที่คุณเห็นว่าน่าพอใจ สิ่งที่คุณคิดว่าคุ้มค่าครอบครอง และวิธีที่คุณทำตัวให้น่าคบ ดาวศุกร์อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ไม่เกินสี่สิบเจ็ดองศา จึงห่างจากราศีอาทิตย์ของคุณได้ไม่เกินสองราศีในแต่ละทาง
• ดาวอังคาร ใช้เวลาราวหกสัปดาห์ต่อราศี แทนการลงมือและความอยากได้ คุณผลักดันอย่างไร คุณโต้เถียงอย่างไร และคุณทำอะไรเมื่อมีอะไรขวางสิ่งที่ต้องการอยู่

เพราะห้าดวงนี้เปลี่ยนราศีกันภายในหลักวันหรือหลักสัปดาห์ คนสองคนที่เกิดห่างกันแค่สองสัปดาห์อาจได้ราศีอาทิตย์เดียวกันแต่ไม่เหมือนกันเลยสักดวงในกลุ่มนี้ ความแตกต่างส่วนใหญ่ระหว่างดวงกำเนิดสองดวงมาจากตรงนี้เอง

ดาวพฤหัสบดีกับดาวเสาร์ อยู่กึ่งกลางระหว่างดวงไวกับดวงช้า

สองดวงนี้บางทีถูกเรียกว่าดาวเคราะห์เชิงสังคม เพราะทำเครื่องหมายบอกช่วงชีวิตแต่ละช่วง ไม่ใช่อารมณ์หรือคนทั้งรุ่น ดาวพฤหัสบดี โคจรรอบดวงอาทิตย์ครบหนึ่งรอบในราวสิบสองปี จึงอยู่แต่ละราศีนานประมาณหนึ่งปี และวนกลับมาตำแหน่งเดิมราวช่วงอายุสิบสอง ยี่สิบสี่ สามสิบหก และสี่สิบแปดปี ถูกอ่านว่าเป็นการขยายตัว จุดที่ใจกว้าง จุดที่ทำเกินไป และจุดที่เชื่อว่าทุกอย่างจะออกมาดีเอง ตำแหน่งเดียวกันจึงถูกยกย่องว่านำโชคและถูกตำหนิว่าฟุ่มเฟือยได้พร้อมกัน

ดาวเสาร์ ใช้เวลาราวยี่สิบเก้าปีต่อการโคจรครบหนึ่งรอบ เท่ากับอยู่แต่ละราศีนานราวสองปีครึ่ง แทนขอบเขต โครงสร้าง และต้นทุนของสิ่งต่างๆ ช่วงที่ดาวเสาร์โคจรกลับมาอยู่ตำแหน่งเดิมกับตอนคุณเกิด มักตกอยู่ในช่วงอายุยี่สิบแปดถึงสามสิบปี ตามธรรมเนียมแล้วถือว่าเป็นช่วงที่สิ่งที่วางรากฐานไว้ตอนวัยยี่สิบต้นๆ จะถูกทดสอบว่าใช้พยุงชีวิตในวัยผู้ใหญ่ได้จริงหรือเปล่า

สามดวงไกลสุดที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า

ดาวยูเรนัส ดาวเนปจูน และดาวพลูโต สลัวเกินกว่าจะมองเห็นด้วยตาเปล่า โหราศาสตร์ยุคเก่าจึงไม่รู้จักดวงเหล่านี้เลย ดาวยูเรนัสถูกค้นพบปี 1781 ดาวเนปจูนปี 1846 และดาวพลูโตปี 1930 ทั้งสามดวงเคลื่อนช้ามากจนคนที่เกิดห่างกันหลายปีก็ยังได้ราศีเดียวกัน

ดาวยูเรนัส ใช้เวลาราวแปดสิบสี่ปีต่อการโคจรรอบดวงอาทิตย์ เท่ากับอยู่แต่ละราศีนานราวเจ็ดปี ถูกอ่านว่าเป็นความปั่นป่วนและความเป็นอิสระ การหักมุม การปฏิเสธ และการเปลี่ยนทิศทางแบบที่ไม่มีใครทันตั้งตัว

ดาวเนปจูน ใช้เวลาราวหนึ่งร้อยหกสิบห้าปี เท่ากับสิบสี่ปีต่อราศี ดูแลทุกเรื่องที่ขอบเขตไม่ชัด จินตนาการ ความโหยหา ภาพลวงตา และความต้องการหลอมรวมเข้ากับสิ่งที่ใหญ่กว่าตัวเอง

ดาวพลูโต ใช้เวลาราวสองร้อยสี่สิบแปดปี และเคลื่อนไม่สม่ำเสมอเพราะวงโคจรไม่กลมนัก บางราศีอยู่แค่สิบสองปี บางราศีอยู่นานกว่าสามสิบปี แทนอำนาจ แรงหมกมุ่นที่หยุดไม่ได้ และการเปลี่ยนแปลงแบบที่ไม่ปล่อยให้คุณกลับไปเป็นตัวเองแบบเดิมได้อีก

ด้วยเหตุนี้ตำแหน่งอย่างดาวเนปจูนอยู่ราศีพิจิกจึงบอกเรื่องของคนทั้งรุ่นที่เกิดคาบเกี่ยวสิบสี่ปี ไม่ใช่เรื่องเฉพาะคนใดคนหนึ่ง นักอ่านดวงมักตีความสามดวงไกลนี้ว่าเป็นเรื่องส่วนตัวก็ต่อเมื่อมันไปอยู่ใกล้จุดที่เคลื่อนไวกว่า เช่นตำแหน่งดวงอาทิตย์ หรือลัคนา ซึ่งมีรายละเอียดเรื่องขอบฟ้าและเวลาเกิดอยู่ในหัวข้อของตัวเองต่างหาก

เอาดาวเคราะห์มาผสมกับราศีอย่างไร

สูตรง่ายๆ คือดาวเคราะห์เป็นกริยา ส่วนราศีเป็นลีลาที่ใช้ทำกริยานั้น ดาวศุกร์คือแรงดึงดูดและการทำตัวให้น่าคบ ดาวศุกร์ในราศีกันย์ดึงดูดด้วยความใส่ใจในรายละเอียดและการช่วยเหลือเงียบๆ ส่วนดาวศุกร์ในราศีสิงห์ดึงดูดด้วยความโดดเด่นและความใจกว้างที่แสดงออกชัดเจน ไม่มีลีลาไหนถูกกว่ากันเลย ตำแหน่งที่ถูกมองว่ายากมักเป็นแค่หน้าที่เดิมที่ทำในลีลาที่มีต้นทุนสูงกว่าเท่านั้นเอง

ยังมีอีกสองชั้นที่เปลี่ยนการอ่านดวง และทั้งสองชั้นนี้เป็นเรื่องของดวงกำเนิดทั้งแผ่นไม่ใช่ของดาวดวงเดียว ชั้นแรกคือส่วนที่ท้องฟ้ารอบตัวคุณถูกแบ่งออกเป็นสิบสองส่วนตามธรรมเนียมและผูกไว้กับเรื่องต่างๆ ในชีวิต ชั้นที่สองคือมุมที่ดาวเคราะห์แต่ละดวงทำต่อกันเองบนท้องฟ้า ทั้งสองชั้นนี้หาไม่ได้เลยถ้าไม่มีเวลาเกิด เพราะทั้งคู่ขึ้นอยู่กับการหมุนของโลก

ประเพณีนี้กำลังอ้างอะไรกันแน่

ความหมายพวกนี้ถูกสืบทอดมา ไม่ได้ถูกวัดค่าออกมาทางวิทยาศาสตร์ ไม่มีอะไรในตัวดาวอังคารที่ทำให้ใครสักคนอารมณ์เสียขึ้นมาจริงๆ ความหมายที่ผูกไว้กับแต่ละดวงเติบโตมาจากตำนาน สัญลักษณ์ที่ยืมต่อกันมา และการสังเกตซ้ำๆ กันมานาน ไม่ใช่จากการทดสอบทางวิทยาศาสตร์ วิธีที่เหมาะสมในการมองความหมายเหล่านี้คือมองเป็นคำศัพท์ชุดหนึ่ง สิบหัวข้อที่บังเอิญแบ่งบุคลิกคนออกเป็นส่วนๆ ได้อย่างมีประโยชน์

มองแบบนั้นแล้วรายการนี้ก็ยังคุ้มค่าที่จะเรียนรู้ เพราะการแบ่งกลุ่มนี้ค่อนข้างเฉียบคม การอยากได้อะไรสักอย่าง การไล่ตามมัน การเพลิดเพลินกับมัน และการอธิบายมันให้คนอื่นฟัง คือสี่ความสามารถที่แยกจากกัน และคนส่วนใหญ่ก็เก่งบางอย่างมากกว่าอย่างอื่นอย่างเห็นได้ชัด จุดที่ประเพณีนี้ก้าวเกินตัวไปคือตอนที่กระโดดจากการอธิบายไปเป็นการทำนาย ดาวดวงหนึ่งอยู่ในราศีหนึ่งไม่ได้บอกได้เลยว่าเดือนหน้าจะเจอกับอะไร