Ateş, Toprak, Hava ve Su

On iki burç üçerli dört gruba ayrılır ve bu gruplara element denir: ateş, toprak, hava, su. Ateş Koç, Aslan ve Yay. Toprak Boğa, Başak ve Oğlak. Hava İkizler, Terazi ve Kova. Su Yengeç, Akrep ve Balık. Bir burç hakkında söylenen en geniş tek şey bu etikettir, profil sayfaları da çoğunlukla buradan başlar.

Dörtlü bölünme nereden çıkıyor

Bu gruplama sonradan yapılmış bir düzenleme değil, çemberin kendi geometrisinden geliyor. Burçları takvim sırasıyla bir daireye diz ve dörder dörder say. Denk geldiğin üç burç, kenarları eşit bir üçgenin köşelerine oturur. O üç burç aynı elementi paylaşır. Eski adı triplisite, yani üçlü grup; kelimenin anlattığı şey bundan ibaret.

Bu geometriden iki sonuç çıkıyor. Aynı elementten iki burç asla komşu olmaz, yani senden hemen önceki ve hemen sonraki burç her zaman başka bir elementtendir. Bir de sıra çember boyunca hiç bozulmadan tekrarlar: ateş, toprak, hava, su, sonra yine ateş, toprak, hava, su, bir kez daha aynısı.

• Ateş. Koç, Aslan, Yay. Isı, iştah, tartışma bitmeden harekete geçme isteği.
• Toprak. Boğa, Başak, Oğlak. Somutluk, bakım, tartılabilen sonuç tercihi.
• Hava. İkizler, Terazi, Kova. Dil, karşılaştırma, bakmak için bir adım geri çekilme alışkanlığı.
• Su. Yengeç, Akrep, Balık. Duygu, hafıza, söylenenin altından akan şey.

Buradaki hiçbir kelime düz anlamıyla alınmıyor. Dört element fikri Antik Yunan doğa felsefesinden kalma; orada her şeyin neden yapıldığını açıklama denemesiydi. Bilim maddeyi böyle açıklamayı bırakalı çok oldu, astroloji ise dört ismi mizaç ayırmak için elinde tuttu. Yani ateş burcu olmak sıcaklıkla, su burcu olmak sıvıyla ilgili bir şey söylemiyor.

Eski metinlerde bu dörtlünün altında ikinci bir ayrım daha var. Her element iki özellikle tarif edilir: ateş sıcak ve kuru, hava sıcak ve nemli, toprak soğuk ve kuru, su soğuk ve nemli. Böyle bakınca hangi ikilinin bir ortak özelliği paylaştığı, hangisinin ikisinde de ayrı düştüğü görülüyor. Ateşle hava sıcaklıkta, toprakla su soğuklukta buluşuyor; ateşle su ise iki başlıkta da karşı karşıya. Bugün pek konuşulmayan bu ayrıntı, aşağıda geçen uyum kısayolunun nereden geldiğini açıklıyor.

Ateş: Koç, Aslan ve Yay

Ateş, dışarı dönük sıcaklık olarak okunur. Tarif şunları kapsıyor: izin beklemeyen bir özgüven, plan hazır olmadan ortaya çıkan enerji, geç haklı çıkmaktansa çabuk yanılmayı göze alma. Ateş burçları geleneksel olarak odanın ısısını yükselten, ilk gönüllü olan, engelin karşısında oturup düşünmek yerine iteleyip geçmeyi deneyen grup sayılır.

Aynı okuma bunun bedelini de içerir. Ateş harcar. Deposuna bakmayan heves herkesin gözü önünde biter, sıcaklık karşı tarafa baskı olarak inebilir, işin ilgi çekici kısmı da bitişten çok önce sona erer. Dürüst bir profil iki yarıyı birden yazar: ilgisini cömertçe verir, sabrı kısadır.

Toprak: Boğa, Başak ve Oğlak

Toprak, fiziksel dünya ve orada ayakta kalan her şey demek. Para, yemek, beden, alet, takvim, mutfağın gerçek hâli. Toprak burçları her planı yağmurlu bir salı sabahına dayanıp dayanmadığına bakarak ölçen grup diye anlatılır. Güvenleri sözle değil tekrarla kurulur; gelmeye devam ediyorlarsa söylenmesi gereken söylenmiş demektir.

Bedel tarafı, kanıt tükendikten sonra da süren inatçılık ve zor bir cümleyi kurmak yerine sessizce çalışmaya sarılmak. Bir de şu var: sorunun pratik kısmı halledilince duygusal kısmının da hallolduğu varsayılıyor. Güvenilir, keyfine düşkün, yerinden zor oynar. Son kısım da tarifin parçası, ilk kısım kadar.

Hava: İkizler, Terazi ve Kova

Hava, insanın düşünebilmek için ihtiyaç duyduğu mesafe. Bu element kelimeler, karşılaştırma ve bir fikri hemen benimsemeden elde tutabilme üzerinden okunur. Hava burçları derin değil geniş biçimde sosyal, başkasının nasıl işlediğine gerçekten meraklı ve karşı tarafın savunmasını şaşırtıcı hızda kurabilen grup diye tarif edilir. Bunu tartışmada kendi aleyhlerine yaptıkları bile olur.

Aynı mesafe zayıf tarafı da. Tam sıcaklık beklenen anda serinlik olarak gelebilir. Durumu tarif etmek çözmekten kolay olduğu için kararlar tartılır, yeniden açılır, tekrar tartılır. Bir plan o kadar çok konuşulur ki konuşmanın kendisi iş gibi gelmeye başlar. Havanın güzel konuşup ağır ilerlemekle anılmasının sebebi bu.

Su: Yengeç, Akrep ve Balık

Su, duygu ve hafıza; bir de gerekçesi ortaya çıkmadan gelen bilgi. Su burçları, bir odaya girdikten bir dakika sonra oranın havasını bilen, cümlenin kendisini değil tonunu hatırlayan, konuşmanın yüzeyine değil altındaki şeye cevap veren grup olarak okunur.

Bu hassasiyetin ses ayarı olmadığı için geleneksel okuma şunları da yazar: kendine ait olmayan bir gerginliği üstüne alma ve herkesin çoktan kaldırdığı eski meseleyi elde tutma. Dolaylılık da listede. Önemli olan söylenmek yerine ima edilir, ardından gelen sessizlik de üstüne alınır. Sadık, kapalı, kandırması çok zor.

Dört tarifi yan yana koyunca şu göze çarpıyor: hiçbiri tek başına iyi ya da kötü değil. Her elementin gücü ile zayıflığı aynı özellikten çıkıyor. Ateşi hızlı yapan şey aynı zamanda onu sabırsız yapıyor, toprağı sağlam tutan şey aynı zamanda katılaştırıyor, havanın serinkanlılığı yerine göre soğukluk oluyor, suyun sezgisi ölçüsü kaçınca yük hâline geliyor. Bir burç profilinin yalnız güzel yarısını yazması, elementi anlatmayı bırakıp reklam yapmaya başladığı yerdir.

Bütün haritada element saymak

Burç profili tek bir yerleşimi anlatır: doğduğun gün Güneş'in hangi burçta olduğunu. Doğum haritası, yani doğduğun andaki gökyüzünün haritası, Güneş'i, Ay'ı, yükselen burcu (doğduğun anda doğu ufkunda olan burç) ve gezegenlerin her birini bir burca yerleştirir. Böylece elementler sayılabilir hâle gelir. Birinin ateşi çok ya da toprağı hiç yok denirken kastedilen bu sayımdır.

Yığılmış element belli olur: mizaç tek yöne akar ve tanışan herkes aynı şeyi fark eder. Eksik element ise genelde ya kendinde gözden kaçırdığın ya da eşte, arkadaşta aradığın taraf olarak anlatılır. İki okumayı da gevşek tutmakta fayda var. Sekiz dokuz yerleşimi dört kutuya bölmek kaba bir ölçü ve burcun işi nasıl yaptığı hakkında hiçbir şey söylemiyor. O ayrı bir bölünmenin konusu: kim başlatır, kim sürdürür, kim değiştirir.

Elementler uyumun kısayol sürümüne de girer. Aynı elementten iki burç kolay sayılır, ateşle hava eşleştirilir, toprakla su eşleştirilir. Tempo ve sıcaklık için makul bir ilk tahmindir. İki belirli insan hakkında cevap değildir, çünkü o iş iki etiketle değil iki haritayla olur.

Doğru kullanıldığında element, tam olarak aynı şeyi isteyen iki kişinin neden dışarıdan bakınca uyuşmaz görünen yollardan gittiğini açıklar. Yanlış kullanıldığında ise birini bir kutuya yerleştirdikten sonra bakmayı bırakmanın bahanesi olur.