Ters Gelen Tarot Kartları Kötü müdür?

Hayır. Ters kart, okuyanın oturduğu yerden baş aşağı duran karttır ve yaklaşımların çoğunda kartı zararlı bir şeye çevirmez, yalnızca vurgusunu kaydırır. Bir açılımdaki en yumuşak cümleler baş aşağı duran kartlardan çıkabilir, en zorlayıcı olanlar ise dümdüz duranlardan.

Ters kartı yaratan şey karıştırmanın kendisi

İşin mekaniğinden başlayalım, çünkü sorunun zehri orada bitiyor. Bir kart, ancak destenin bir bölümü bir yerde fiziksel olarak döndürüldüyse baş aşağı düşebilir. Hepsi aynı yöne bakan bir desteyi ikiye bölüp şaklatarak birleştir, kes, yine şaklat: kartların hepsi sonsuza kadar düz kalır. Ters kart, biri desteyi bölüp yarısını çevirdiği, kartları kapalı halde masaya yayıp çalkaladığı ya da elinden düşürdüğü için ortaya çıkar.

Yani ters duruş, karıştırma alışkanlığının sonucudur; sana gönderilmiş bir mesaj değil. Kartları hep aynı yönde elden ele geçirerek karıştırıyorsan ömrün boyunca tek bir ters kart görmezsin. Masaya yayıp domino gibi çalkalıyorsan açılımın kabaca yarısının dönmesini beklemelisin. İki durumda da kimse seni ayırmış değil. Zor bir kart baş aşağı düştüğünde ve duruşun kendisine tehdit yüklemek istediğinde, hatırlanmaya değer bir ayrıntı.

Bir de destenin kutudan nasıl çıktığı meselesi var. Yeni deste fabrikadan hepsi aynı yöne bakar halde gelir, yani ilk açılımında ters kart görme ihtimalin sıfırdır. İlk ters kart, sen onu yaratana kadar destede yoktur.

Dönmüş karta yüklenen anlamlar

Herkesin uyduğu tek bir kural yok; dürüst tarif, yan yana yaşayan birkaç ayrı geleneğin bulunduğu. Sık kullanılanlar şunlar:

• İçe dönmüş hali. Kartın anlattığı şey var ama içeride tutuluyor; yaşanıyor, dışarı vurulmuyor.
• Tıkanma ya da gecikme. Aynı konu olmaya çalışıyor, direnişle karşılaşıyor veya beklenenden geç geliyor.
• Fazlası ya da azı. Cömertliğin savurganlığa dönmesi, tedbirin yerinden kıpırdayamamaya sertleşmesi, ayarın bir uca kaçmış hali.
• Çıkışta olan. Kartın tarif ettiği durum başlamıyor, bitiyor.
• Gölge yüzü. Aynı fikrin daha az hoş sürümü, düz resmin kibarca kadraj dışında bıraktığı taraf.
• Sadece vurgu. Bazı okuyucular için ters duruş fosforlu kalemden başka bir şey değildir; üzerinde fazladan düşünülmesi gereken kartı işaretler.

Bunların ancak birkaçının hafifçe olumsuz olduğuna, hiçbirinin felaket demediğine dikkat et. Hangi geleneği seçtiğinden çok, seçtikten sonra onda kalman önemli. Kuralın karttan karta değiştiği bir bakış, istenen her şeyi söyletmeye açıktır.

Türkçe kaynaklarda ters kart için çoğu zaman tek bir liste verilir ve o liste hangi geleneği izlediğini söylemez. Aynı kartın iki kitapta farklı ters anlamla çıkmasının sebebi budur: biri yanlış olduğu için değil, farklı kuralı izledikleri için.

İyi kart, kötü kart diye bir eksen yok

Ters duruşu kötü haber saymanın önündeki en açık kanıt, dönmesi durumu belirgin biçimde yumuşatan kartlar. Yıkılan Kule ani bir çöküşü gösterir; ters haliyle yaygın olarak atlatılmış, direnilmiş ya da ertelenmiş bir çöküş diye okunur. Kılıçların Onlusu çoğu destenin en karanlık resmidir; ters geldiğinde genelde en kötüsünün geride kaldığı anlamına gelir. Şeytan bir alışkanlığa ya da duruma bağlanmayı anlatır; döndüğünde bağın gevşemesi olarak okunur.

Trafik ters yönde de işliyor. Kupaların Onlusu düz haliyle huzurlu bir tablodur; ters geldiğinde dışarıdan içeride olduğundan iyi görünen bir haneye işaret edebilir. Güneş ters çıktığında sıklıkla iptal edilmiş değil geciken bir aydınlanma diye okunur. Düz ile ters, iyiyle kötünün iki kabı değil. Tek bir fikrin iki ucu ve hangi ucun rahat olduğu tamamen elindeki karta bağlı.

Bir de kartın hangi soruya düştüğü var. Aynı ters kart, "bu işten ne çıkar" sorusunda gecikme, "neyi göremiyorum" sorusunda içeride tutulan bir şey diye okunabilir. Anlamı kartın duruşu tek başına değil, sorduğun soruyla birlikte belirliyor.

Ters kartı hiç kullanmayanlar da var

Yalnız düz okumak baştan beri saygın bir tercih. Gerekçesi şu: 78 kartlık deste zaten devasa bir anlam yelpazesi taşıyor ve ters duruşun ekleyeceği şeyi çevresindeki iki unsur zaten veriyor - komşu kartlar ve kartın düştüğü yer.

İkinci maddeyi açmakta fayda var. Çoğu dizilişte her yerin işi, kartlar açılmadan önce belirlenmiştir: neyin yardım ettiği, neyin önünde durduğu, neyi fark etmediğin gibi. Engel diye tanımlanmış bir yere düşen kart, tıkanma anlamındaki ters duruşun yapacağı işi zaten yapıyordur; üstüne bir de ters okumak açıklamak yerine tekrar üretir. İki yöntemden biri diğerinden daha hakiki değil. İkisi de birer uzlaşma ve bir bakışa asıl katkıyı, hangisini seçtiğin değil tutarlı kalman yapıyor.

Bir ara yol da var: kimi okuyucular ters duruşu yalnızca büyük arkanada, yani Yıkılan Kule ya da Ölüm gibi isimli 22 kartta dikkate alır, sayılı kartları her zaman düz okur. Masaya on kart birden açıldığında bu tercih, okunacak bilgiyi taşınabilir boyutta tutuyor.

Kural, desteye dokunmadan önce belirlenir

Gerçekten kaçınmaya değer tek alışkanlık, kuralı yolun ortasında değiştirmek. Ters kartların ancak istemediğin bir kart çıktıktan sonra sayılmasına karar vermek ya da düz anlamı duruma daha çok yakıştığı için kartı sessizce çevirmek, işlemi ne kadar değeri varsa ondan boşaltır. Soruyu, deste eline alınmadan kapat.

Yeni başlıyorsan makul bir sıra şöyle:

• Resimler tanıdık gelene kadar yalnız düz oku. 78 anlamı taşımak zaten yüklü bir iş, listeyi ikiye katlamadan başla.
• Ters kart isteyeceğin gün bunu bilerek yap: desteyi kes, bir yarısını çevir, sonra ikisini birlikte karıştır.
• Hangi geleneği kullandığını defterinin başına yaz ki altı ay sonra dönüp baktığında o günkü anlamını korusun.

Ters kartın yapamayacağı şey

Tarot, düzenli düşünmeye yarayan bir gelenek. Resimler eski, insanların onlara yüklediği anlamlar iyi belgelenmiş ve bir açılım, kafandaki soruyu masaya çıkarıp bakılabilir hale getirmenin işe yarar bir yolu. Olmadığı şey ise dünyaya etki eden bir düzenek.

Baş aşağı duran bir kart hiçbir şeye yol açmamıştır ve seni hiçbir şeye bağlamaz. Kart bir soru işaretidir; sonucu değiştiren kısım, okuduktan sonra ne yapmaya karar verdiğindir. Biri sana ters bir kartın belirli bir talihsizliği kesinleştirdiğini söylüyorsa, üstelik o talihsizliği kaldırmak için para isteniyorsa, bu geleneğin hiçbir zaman içermediği bir şeyden bahsediliyor demektir.

Bu yüzden ters kart görünce kartları toplayıp yeniden dağıtmak da bir çözüm değil. Aynı soruyu deste beğendiğin cevabı verene kadar tekrarlamak, açılımı düşünme aracı olmaktan çıkarıp kendini ikna etme aracına çevirir.