Dromen over tranen en natte wangen

Van bijna elk beeld in dit woordenboek blijft 's ochtends niets over. Hier soms wel: een klam plekje op het kussen, een wang die nog nat is. Dat gebeurt, het is beschreven, en het hoort voor elke symboliek te komen. Huilen tijdens de slaap is een lichamelijk verschijnsel dat het vaakst gemeld wordt na zware dagen, in een rouwperiode en in de diepere uren van de nacht. De overgeleverde uitleg past daar goed naast: uitleggers behandelen droomtranen al eeuwen als druk die een uitweg vindt, en dat ligt dichter bij opluchting dan bij verdriet.

Alleen, getroost of toekijkend

Het gaat in dit woord om het beeld van de traan zelf; de handeling van het huilen heeft in dit woordenboek een eigen ingang. De vraag die uitleggers stellen, is wie er huilde en wie ernaar keek.

• Alleen huilen. Meestal gelezen als het gevoel dat verdriet geen publiek heeft, ongeacht of dat overdag klopt.
• Huilen en getroost worden. Gelezen als de wens om steun, en in het oude materiaal als een gunstig teken over waar die steun te vinden is.
• Iemand anders zien huilen. Uitgelegd als zorg om die persoon, of als een gevoel dat de dromer in een ander lichaam heeft geparkeerd omdat het van buitenaf makkelijker aan te kijken is.
• Willen huilen en het niet kunnen. Begrepen als iets dat op slot zit, en vaak gemeld door mensen die veel voor anderen dragen.

Snikken zonder er iets bij te voelen

De variant die dromers het vreemdst vinden is hard snikken terwijl je helemaal niets voelt, of zelfs rustig blijft. Oudere bronnen hebben daar geen moeite mee: ze lezen het als iets dat eruit gaat wat het wakkere hoofd nog niet benoemd of toegegeven heeft. Mensen die zichzelf omschrijven als niet-huilers melden deze versie opvallend vaak, en dat pleit eerder voor die lezing dan ertegen.

Wat een lijst hier niet kan doen

Hier houdt het nut van een woordenboek op. Waarover je huilde, en of je overdag makkelijk huilt, vertelt je meer dan welke overgeleverde betekenis op deze bladzijde ook. Tranen na een verlies zijn rouw die zijn gewone werk doet en hebben geen uitleg nodig die er overheen wordt gelegd. Wie geëmotioneerd en uitgeput wakker blijft worden van zulke dromen, weken achtereen, kan daar beter iemand met verstand van slaap over spreken dan een lijst met symbolen raadplegen.