Bijna niemand droomt hier rustig over. Het beeld komt vooral op wanneer er te veel tegelijk openligt, en de uitleg draait dan ook om kiezen en om wat iets je waard is.
De meeste marktdromen laten je niet iets kopen, maar rondlopen. Stemmen, kramen, geld dat van hand tot hand gaat en meer keuze dan iemand in een oogopslag kan overzien. In de oudere uitlegtraditie staat de markt voor ruil: wat je hebt, wat je wilt, en de prijs die daartussen ligt. Klassieke droomboeken zagen in de drukke markt een plaatje van het sociale leven zelf, een plek waar alles een waarde heeft en alles bespreekbaar is.
De kraam is het aanbod en het rondkijken is het kiezen. Een markt vol fruit, stof en brood wordt begrepen als overvloed aan mogelijkheden en niet als rijkdom, en daarom komt het beeld vaak op wanneer iemand meerdere wegen open heeft liggen zonder duidelijke reden om er een te nemen. Een lege markt, luiken dicht en papier dat over de stenen waait, krijgt de omgekeerde behandeling: het gevoel dat de tijd van kiezen voorbij is, of dat wat er lag nooit gewild was. Afdingen legt er nog een laag bij. Wie over een prijs droomt onthoudt vaak het gesprek beter dan de waar, en uitleggers verbinden dat al lang aan de moeite van iets vragen in het wakende leven, of dat nu opslag is, een gunst, of een eerlijker verdeling van het werk.
Wie opgroeide naast de zaterdagmarkt en meehielp op een kraam brengt een warmte mee die geen woordenboek kan voorspellen. Wie ooit in een drukke bazaar een ouder kwijtraakte brengt iets heel anders mee. Vraag jezelf daarom eerst wat markten in jouw jaren hebben betekend, want dat geheugen doet meer werk dan het symbool. En niets hiervan kondigt een aankoop, een meevaller of een verlies aan.


