Sen o kurze i całej jej krzątaninie

To jedno z najmniej efektownych haseł w całym senniku i w tym tkwi jego wartość. Kura niczego nie zwiastuje i nikogo nie straszy: grzebie, dziobie, gdacze i pilnuje swojego skrawka ziemi. Tradycja idzie za tym obrazem dosłownie i widzi w nim sprawy drobne i domowe, takie, o których nie opowiada się nikomu, a które zajmują pół dnia. Jeśli śni ci się kura, sennik nie sięga po wielkie słowa.

Gdakanie siedzi w polszczyźnie

Polski dokłada tu warstwę, o której inne języki nic nie wiedzą. Nosić się z czymś jak kura z jajkiem, kurza pamięć, gdakać nad kimś, kura domowa - te zwroty krążą w codziennej mowie i wchodzą do snów bez pośrednictwa folkloru. Jeśli od tygodnia słyszysz, że za bardzo się nakręcasz, obraz gdaczącego ptaka może wziąć się wprost z tego zdania, a nie ze starej księgi. Interpretatorzy zwykle przyjmują taki językowy żart jako pełnoprawne znaczenie i nie szukają niczego głębiej.

Zagroda, jajko i popłoch

Wiejskie senniki Europy i Azji trzymały ten obraz blisko gospodarstwa i nie robiły z niego niczego wielkiego. Jajko odkładane dzień po dniu stało się tam znakiem zysku, który narasta, zamiast przychodzić naraz - dokładnie takiego, jaki daje zwykła praca. Kwoka z pisklętami weszła do tych zapisów jako opieka i ciężar odpowiedzialności za kogoś, kto sam sobie nie poradzi. Osobno notowano dwa dźwięki: popłoch całego stada, czyli najstarszy obraz paniki idącej przez grupę, oraz pianie koguta, czytane jako ogłoszenie, które pada, zanim ktokolwiek zdążył się przygotować.

Kurnik u babci albo talerz

Odczytanie zależy przede wszystkim od tego, czy zdarzało ci się trzymać drób. Dla kogoś, kto jako dziecko sypał ziarno u babci, kura jest swojska i konkretna, a sen o niej pachnie latem na wsi. Dla kogoś, kto spotyka ją wyłącznie na talerzu, ten sam obraz dotyczy raczej jedzenia albo obrzydzenia. Dla kogoś, kto w wieku sześciu lat uciekał przez podwórko przed złośliwym kogutem, nie ma w nim nic łagodnego.

Zwróć uwagę, ile w tym śnie było ruchu. Spokojna kura grzebiąca w piachu i kura wyrwana z kurnika o świcie to dwa różne obrazy, choć hasło w spisie jest jedno. Twoja reakcja po przebudzeniu mówi zwykle więcej niż sam ptak: rozbawienie prowadzi w jedną stronę, irytacja w zupełnie inną.