Dromen over een krokodil

Mensen die deze droom navertellen beginnen zelden bij de tanden. Ze beginnen bij het wachten. Daar haalt het dier in de uitlegtraditie ook zijn betekenis vandaan: iets dat onder de oppervlakte ligt, precies weet waar jij staat, en zich ondertussen voordoet als een drijvende boomstam. Twee lezingen staan naast elkaar en allebei worden ze gebruikt. De ene gaat over een reële dreiging buiten je die je te lang hebt onderschat. De andere over een gevoel in jezelf, meestal woede, dat je nooit hardop hebt toegegeven.

Eerst je eigen week nalopen

Voor een beeld dat zo zwaar aanvoelt is dat een verrassend nuchtere eerste stap. Een natuurdocumentaire, een dierentuin met een kind erbij, vakantiefoto's van iemand anders of een film van de avond ervoor leveren deze droom moeiteloos op, zonder dat er iets te duiden valt. Wie beroepsmatig met reptielen omgaat droomt er sowieso over, en dan ontbreekt de schrik die de standaarduitleg veronderstelt volledig. Bij die dromer begint het uitleggen ergens anders.

Modder, oever en de rest van het beeld

Uitleggers kijken bijna net zo lang naar het water als naar het dier, omdat water in de meeste tradities voor gevoel staat. Troebel water wijst dan op iets waarvan je de bodem niet ziet, vaak boosheid die nooit is uitgesproken. Ligt het dier op het droge, dan verschuift de lezing naar een dreiging die je tenminste recht kunt aankijken.

De rest zit in wat jij deed. Toekijken zonder zelf gezien te worden wordt met besef in verband gebracht. Achtervolgd worden, wat dromers als ondraaglijk traag beschrijven, hangt meestal aan een kwestie waar je al lang omheen loopt zonder erop af te stappen.

Waar krokodillentranen vandaan komen

In Afrikaanse en Australische verhalen, waar het dier echt voorkomt, krijgt het meer nuance dan in Europese droomboeken, die het vooral als monster hebben overgenomen. Daar staat het voor geduld dat ouder is dan mensen, en voor de grens tussen land en water. De uitdrukking krokodillentranen, verdriet dat gespeeld wordt in plaats van gevoeld, is een Europese toevoeging uit middeleeuwse bestiaria, en die komt wel degelijk terug in dromen over iemand die niet meent wat hij zegt. Wat jij zelf bij het dier voelt weegt hoe dan ook zwaarder dan wat een lijst erover beweert.